menu_open Columnists
Mustafa Erdoğan

Mustafa Erdoğan

Diyalog Gazetesi

We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mahcup Kemalistlerin ‘’Post-Kemalizm’’ kurgusu

Son on yıldır akademik dünyada değilse de Kemalizme sempatik aydın kamuoyunda nispî bir popülerliğe sahip olan yeni bir ideolojik söylem...

sunday 7

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

İyiler ve kötüler

Günümüz toplumlarında ideolojik farklılıkların insanları birbirinden “ayrı düşüren” başlıca etkenlerden biri olduğu malum....

22.03.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

’’Laiklik Bildirisi’’nin çağrıştırdıkları

Geçenlerde gazeteci, yazar, sanatçı ve akademisyenlerden oluşan Atatürkçü/Kemalist bir grubun yayımladığı ‘’laiklik bildirisi’’...

15.03.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Kılavuzunuz devletin bekası ve hikmeti olmasın!

Amerika Birleşik Devletleri’nin İsrail’le birlikte İran’a karşı başlattığı savaş, haklı tepkiler yanında, kimi kafa...

08.03.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Neoliberalizm hayaletinin günahları!

Altı yıl önce kaleme aldığım bir makalede ‘’neoliberalizm’’in solcular için bir günah keçisi işlevi gördüğüne dikkat...

01.03.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

İş birliğinin sıcaklığı

‘’New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani bir konuşmasında ‘kolektivizmin sıcaklığı’nı kapitalizmin ’haşin bireyciliğinin...

22.02.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Elde edilen gelir adaletle bölüşülecek

Yazının başlığı CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in partisinin geçen Kasım’da yapılan Kurultayındaki konuşmasından mülhemdir:...

15.02.2026 40

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Muhafazakâr savrulma (II)

Geçen yazıda Türkiye’de muhafazakâr düşüncenin zayıflığının Türkiye’ye özgü nedenlerine gelmiştik: süreklilik arz eden bir...

08.02.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Muhafazakârlarin savruluşu (I)

Muhafazakârlık her ne kadar genellikle (liberalizm ve sosyalizmle beraber) üç büyük modern siyasî doktrinden biri olarak görülüyorsa da,...

01.02.2026 30

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgür toplumda kimseye ahlâk dayatilamaz!

Son birkaç haftadır Türkiye’nin gündemini işgal eden konulardan biri, malum, uyuşturucu kullandıkları gerekçesiyle bazı şarkıcı, oyuncu...

25.01.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

‘’Terörsüz Türkiye’’ sürecinde tıkanma mı?

İktidar ortaklarının ‘’Terörsüz Türkiye’’ olarak adlandırdıkları malum girişimin gerçek niteliği hakkında başından beri bir...

18.01.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Maduro’nun kaçırılması örneğinde ahlâk ve hukuk

Malum, geçen hafta sonu ABD askerî bir operasyonla Venezuela diktatörü Nicolas Maduro ve eşini uyurlarken yakalayıp ‘’uyuşturucu...

11.01.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgürlük düşünürü olarak Herbert Spencer (III)

Herbert Spencer ‘’toplumsal hayatın ve ekonominin disipline edilmesi’’ni öngören ‘’bürokratik- sosyalist rejim’’i özgürlük...

10.01.2026 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgürlük düşünürü olarak Herbert Spencer (ıı)

Serinin bu ikinci yazısında Spencer’ın (1820-1903) düşünürün özgürlükçü toplum tahayyülünü gözden geçirmek istiyorum. Herbert...

28.12.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgürlük düşünürü olarak Herbert Spencer (I)

Ondokuzuncu yüzyılın önde gelen bir toplum ve siyaset felsefecisi olan Herbert Spencer (1820-1903) modern sosyolojinin kurucularından olduğu...

21.12.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

‘’Manzarayı umumiye’’

Türkiye siyasetinin halihazırdaki durumu maalesef hiç iç açıcı değil. Devlet mekanizmasına hükmeden AKP-MHP ikili ‘’cephesi’’...

14.12.2025 30

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

İnsan haklarının kaynağı nedir?

11.12.2025 20

Fikir Coğrafyası

Mustafa Erdoğan

Siyasî kabileciliğe dair

İnsanların her zaman kendi gruplarından olanları desteklerken grup dışından olanları düşman olarak gören kabilevi insiyakları olmuştur....

07.12.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Devletçi hukuk ve rejim

Yaklaşık bir buçuk yıl önce bu sütunda hukukun devlet tarafından yaratıldığı sistemlerin karşıtı anlamında ‘’Devletsiz...

30.11.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

CHP'nin yeni programına dair

Bu yazıda ana muhalefet partisi CHP’nin hafta sonundaki olağan kongresine sunulacak olan yeni programı hakkında bazı gözlemlerde bulunmak...

28.11.2025 10

Fikir Coğrafyası

Mustafa Erdoğan

Piyasaya karşı olmak niçin saçmadır?

Sosyalistlerin -ve sosyalist olmayan solcuların da çoğunun- kendi anladıkları şekliyle ‘’kapitalizm’’e ve ‘’tarihsel...

23.11.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Kemalist rejimin ihyası yahut AKP artık CHP’dir

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde büyük kapsamlı yolsuzluklar yapılmış olduğu isnadıyla Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na...

16.11.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Zohran Mamdani’nin zenginlik hakkında anlamadığı şey

New York’un sosyalist belediye başkanı Zohran Mamdani seçim kampanyası esnasında ‘’milyarderlere ihtiyacımız olduğunu sanmıyorum’’...

09.11.2025 30

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Rus devletinin ideolojisi: ne kadar da tanıdık

Benim neslimin ilk ve orta öğrenim çağındayken maruz kaldığı en etkili devlet propagandalarından biri ‘’ezelî Türk-Rus...

02.11.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Politikadaki görünmez el

İnsanlar başta oy vermek olmak üzere siyasal eylemlerinin hemen hemen hiçbir zaman siyasî sonuçları değiştirmediğini bildikleri halde neden...

26.10.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Hukukun üstünlüğü devletin tarafsızlığını gerektirir

Hukukun üstünlüğü hür ve medenî bir toplum için vazgeçilmez öneme sahiptir. ‘’Hukukun üstünlüğü’’ varlığını bir cebrî...

19.10.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

İdeoloji olarak sosyal demokrasi

 ‘’Sosyal demokrasi’’nin sol bir siyasî ideoloji olduğu belli olmakla beraber, tam olarak ne anlama geldiği o kadar net değil. Sosyal...

12.10.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

‘’Çözüm süreci’’ndeki belirsizlik devam ediyor

Bu sütunda konu hakkında en son yazdığım ‘’Çözüm Süreci’ndeki Belirsizlikler’’ başlıklı yazının üzerinden bir buçuk ay kadar...

05.10.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Demokrasi ve ‘’sosyal demokrasi’’

Malum, günümüzde demokratik rejim dendiğinde normal olarak kastedilen liberal demokrasidir. Liberal demokrasi kurumsal bir çatı veya...

28.09.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgürlükten kaçış ya da ataerkillik ve totaliterlik

Üç yıl önceki bir yazımda Türkiye’nin carî siyasî rejiminin ‘’patrimoniyalist’’ bir özellik gösterdiğini açıklamıştım. Ama...

21.09.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Sol nasıl hala varlığını sürdürüyor?

Ünlü Amerikalı iktisatçı düşünür Thomas Sowell (d. 1930) yazıyor:* ‘’Biyologlar organizmaların kendi fizikî çevrelerine nasıl...

14.09.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

İktidarın son yargı hamlesinin anlamı

Siyasî iktidarın geçen Mart’tan beri İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu’na ve ana muhalefet partisi CHP’ye karşı...

07.09.2025 40

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Robert Higgs Sahte bir doktora güvenmeyin

Dikkatli okuyucularımın fark etmiş olabilecekleri gibi, gazetedeki yazılarımda aynı zamanda akademik iktisatçı olan Amerikalı...

31.08.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Hukukun özerkliği ve demokratik siyaset

Liberal demokrasinin 20. yüzyılın sonlarında baskın politik model haline gelmesi bir anlamda hukukun siyasete üstünlüğünü ilan etmesidir....

24.08.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

 ‘’Çözüm süreci’’ndeki belirsizlikler

MHP lideri Devlet Bahçeli’nin PKK’nın silahları bırakması çağrısıyla başlayan ve siyasî iktidarın ‘’Terörsüz Türkiye’’...

17.08.2025 30

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgürlüğün değeri

Benim gözümde en temel değer özgürlüktür. Şüphesiz adalet, eşitlik ve barış gibi değerli olan başka toplumsal-siyasal idealler de...

10.08.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Devletin nahoş hikâyesi

Devlet dediğimiz kurum biz modernlere hayatın olağan bir parçası, adeta doğal bir gerçeklikmiş gibi gelir. Ama işin aslı öyle değil,...

04.08.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Ulusal çıkar söylemi

“Ulusal çıkar” modern ulus devletlerin temel politik şifrelerinden biridir. Çağdaş ulus-devletler dünyasında insan haklarının ve...

03.08.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Devletin nahoş hikâyesi

Devlet dediğimiz kurum biz modernlere hayatın olağan bir parçası, adeta doğal bir gerçeklikmiş gibi geli. Ama işin aslı öyle değil,...

27.07.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Yolsuzluğun asıl kaynağı

Devlet sektöründe yolsuzluk iddialarının hiç bitmemesine şaşmamak gerek. Bu kesimde yolsuzluğun olağan hale gelmiş olmasının genel...

20.07.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Sınırları Aşan Liderlik’’le Gelen ’Türk İmparatorluğu’

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin "Milletin Gücüyle Sınırları Aşan Liderlik" sloganıyla 11-13 Temmuz tarihlerinde Ankara-Kızılcahamam'da...

19.07.2025 10

Fikir Coğrafyası

Mustafa Erdoğan

Sivil toplum ve liberalizm

Günümüzde ‘’sivil toplum’’ analitik bir kavram olmaktan çok, devletin baskıcılığını -tamamen önleyemese de- frenleyen veya...

13.07.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Hukuk, din ve ahlak

Leman adlı mizah dergisinde yayımlanan bir karikatürde bombalanan bir şehrin üzerinde Muhammed ve Musa adlı iki hayalî kişinin...

06.07.2025 30

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Modern devlet ve totaliterizm

Geçen yüzyılın önde gelen özgürlükçü düşünürlerinden Murray Rothbard (1926-1995) ‘’Devletin Anatomisi’’ (1974) adlı ünlü...

29.06.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Özgürlüğü nasıl savunmalıyız?

Bu haftaki sütunumu üstat Robert Higgs’in 2012 tarihli fevkalâde öğretici bir makalesine bırakıyorum: ‘’Liberteryenler iki büyük...

22.06.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Anayasa ve toplum sözleşmesi

‘’Yeni anayasa’’ sorunu bir süredir AKP-MHP koalisyonunun gündeminde iken, Kürt sorununun barışçı-demokratik çözümünün yeniden...

15.06.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Türkiye Avrupalı değildir

Tarihsel olarak Türkiye’nin Avrupa karşısındaki siyasî duruş ve tavrının baskın özelliği karşıtlık hatta düşmanlık olmuştur. Ancak...

08.06.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

HAYIRLI BİR HİZMET: DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI’NI KALDIRMAK

Hatırlayanlar olacaktır, 6 Şubat 2023’te Diyanet İşleri Başkanlığı’nın müracaatı üzerine İstanbul’daki 1. Sulh Ceza Hakimliği...

01.06.2025 10

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Vesayet, paternalizm ve devlet

Sorsanız, hemen hemen herkes vesayete karşıdır; herkes vesayetin aklı başında, yetişkin insanlara göre olmadığını düşünür. Böyle...

25.05.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan

Yeni ‘’çözüm süreci’’: hayaller ve gerçekler

MHP lideri Bahçeli’nin 23 Ekim’de yaptığı çağrıyla başlayan ve Kürt Sorununun Çözümü Süreci’ne evrileceği umulan gelişmelerin...

18.05.2025 20

Diyalog Gazetesi

Mustafa Erdoğan