‘’Halk’’, ‘’millet’’, ‘’sınıf’’ gibi kollektivite kavramları gündelik siyaset dilinin vageçilmez kavramlarıdır. Bu kavramlara sıkça atıfta bulunulmasının, taraftarı olunan siyasî ve ideolojik davaların kitleleri cezbedeceği ve daha çok taraftar kazandıracağı umulur.

Bu yolla ne ölçüde taraftar kazandıkları bir yana, ben öteden beri siyasî-ideolojik yelpazenin sağında ve solunda bu kavramları hararetle kullananların önemli bir kısmının bir anlamda samimiyetsiz davrandıkları kanatindeyim. Bunu derken siyasetçiler ve ideologların inanmadıkları şeyleri söylediklerini kastetmiyorum. Böyle samimiyetsiz olanlar elbette vardır. Ama bu kavramlara atıfta bulunanlar ‘’halk’’ın, ‘’millet’’in veya diyelim emekçi ‘’sınıf’’ın iyiliğine çalıştıklarına samimiyetle inanıyor olsalar bile bu tür bir söylemde halâ bir sorun vardır.

Şunu anlatmak istiyorum: ‘’Halk’’ını, ‘’millet’’ini veya ‘’sınıf’’ını sevdiğini söyleyenlerin gerçekte bu kollektiviteleri oluşturan somut, kanlı-canlı insanların iyiliğini düşündükleri kesin değildir. Veya bu konuda samimi olsalar bile, önerdikleri ideolojik programları halkı, milleti veya sınıfı oluşturan bireylerin iyiliğine hizmet etmeye elverişli oldukları kuşkuludur. Başka bir deyişle, sözgelimi ‘’halk’’ın kavramını sevmekle gerçek insanları sevmek aynı şey değildir.

Nitekim brçok durumda, bu kolektivist romantizm gerçekte o kollektiviteleri oluşturan bireylerin iyiliğine veya çıkarına işlemez. Daha somut olarak, örneğin ‘’milletini’’ seven ve onun iyiliğini düşünen bir kişinin gerçekte o milletin bazı fertlerinin iyiliği hiç umurunda olmayabilir. Kısaca, milletinizi çok severek önerdiğiniz veya izlediğiniz politikalarla pekalâ ona ((onun fertlerine) zarar verebilirsiniz. ‘’Ne yaman bir çelişki!’’ 

Aşağıda ünlü popular tarihçi Paul Johnson’ın (1928-2023) benzer bir fikri işleyen bir makalesinin rahmetli Prof. Aydın Yalçın (1920-1994) tarafından yapılmış ve 15 Şubat 1987’de........

© Diyalog Gazetesi