|
Peyami AltunsuyuHaberton |
Cennette sayısız ağaç vardı; insan kalkıp yasaklanmış olan tek ağaca uzandı. İnsanlık tarihini tek bir cümleye sığdırmak isteseniz,...
Bir soru vardır ki sorulduğu anda cevabın kapısını kapatır. Sesi masumdur, kılığı mütevazıdır, hatta makul görünür: Bu soruyu soran...
Bir cenaze namazına bakınız. Üç yüz kişidir; çoğu birbirini tanımaz. Kimse emir vermeden, kimse yere çizgi çekmeden, omuz omuza, dümdüz...
Kendimizden neden bu kadar eminiz? Bir soykırım belgeseli izlerken, bir işkence haberi okurken içimizden hep aynı cümle geçer: Ben asla...
Bir milleti millet yapan nedir? Dil mi, din mi, yoksa ortak bir hafıza mı? Bu soru soyut bir felsefe egzersizi gibi durur ama tarihte öyle anlar...
Bir belge var, adını çoğumuz duymamışızdır: Virginia Haklar Beyannamesi. 1776 yılında, Amerika daha bir ülke bile değilken, sömürge...
Lawrence Durrell’ın bir cümlesi var, okuduğumdan beri içimde duruyor: “Büyük bir sevginin göstergesi olan binlerce küçük ayrıntıyı...
“Nasıl yaşamalıyım?” sorusuna cevap bulmak zorundayız. Cümledeki o inanılmaz diktatöryel tona, o boğucu dayatmaya, o görünmez sopaya...
Bir mahkûm vardır, hücreye o kadar uzun süre kapatılmıştır ki kapı bir gün açıldığında dışarı çıkmaz. Kapının açık olduğuna...
Bugün pazar. Hafiflik; hafta boyunca arayıp da bulamadığımız o nadir misafir, tam bir gün konaklayıp gidiyor. Ben de bugün siyaseti gülerek...
Küçükken bir oyun vardı. Birisi avucunda bir şeker saklar, “Hangi elimde?” diye sorardı. Doğru bilirsen verirdi. Yanlış bilirsen...
Bir gün dünya haritasına baktım uzun uzun. İki yüz devlet, iki yüz bayrak, iki yüz başkent; sınırlarla kesilmiş bir gezegen. Sonra...
Giovanni Papini’nin “Gog” diye bir kitabı vardır. Türkçeye Fikret Adil çevirmişti, eski bir baskı. Bulan bulur, bulamayan kaybeder, fark...
Kimse sormaz bunu. Yüzünüze bakıp “kendine yetiyor musun?” diye soran çıkmaz. Ayıp sayılır belki, ya da kimsenin aklına gelmez, ya da...
Geçmişin mutlak, sarsılmaz bir beton blok gibi sabit olduğuna inanmak isteriz. Oysa geçmiş değişmez sanırız; değişmeyen tek şey o anın...
Yapay zekanın rüya gördüğü, şiir yazdığı, halüsinasyonlar gördüğü bir çağdayız. Ekranların arkasındaki algoritmalar...
Jeffrey Epstein davası ve sonrasında, özellikle 2024’ün başında kamuoyuna açılan o binlerce sayfalık dava dosyaları, sadece bir “seks...
Sabah uyandığında, akşam yatarken, dost meclislerinde yahut sandık başında verdiği kararların; tamamen kendi vicdanının ve aklının...
Bizler, “Kol kırılır yen içinde kalır” diyerek büyütüldük; lakin o yenin içinde kangren olmuş kolların, çürüyen ruhların ve...
Televizyonları açın, gazete manşetlerine bakın, siyasetçilerin o parmak sallayan vaazlarını dinleyin. “Ahlâk” denilen o yüce erdemin,...
Dün yaşananlar, sadece bir devlet başkanının, Venezuela lideri Nicolas Maduro’nun, Amerikan özel kuvvetleri Delta Force tarafından yaka paça...
Bugün Türkiye’nin vitrininde, yüzüne dolarlar yapıştırıp saçına bukleler yaptıran, kaynağı belirsiz servetlerini “enerci” diyerek...
Biz, içinde kan, gözyaşı, silah sesi ve mümkünse bolca “kader mahkumu” olan masalları severiz. Eskiden köy meydanlarında, kahvehanelerde...
Karikatürde İngiltere (sol tarafta) Türk petrollerine göz dikmiş olarak; SSBC ise Türkiye’ye dostluğu karşılığında yardım yapan olarak...
Oysa ekonomi, özünde bir “güven ve beklenti” yönetimidir. Rakamların ötesine geçip, toplumsal dokunun altına baktığımızda, enflasyonun...
Bugünlerde Türkiye’nin gündemine –belki de kasıtlı olarak sessiz sedasız– sokulan bir konu var: Katolik dünyasının ruhani lideri...
Fikirlerin birbirine çarpmadan, sessizce yok olduğu, karşıt görüşlerin yalnızca kendi benzerleriyle yankılandığı, kamusal alanın bir...
Toplumsal onay, tanrısal lütfun yerini almış; beğeni butonları, dijital çağın tespihine dönüşmüştür. İnsan, tarih boyunca görünmek...
Futbolun Batı Avrupa’ya ait olmasının nedeni, oyunun disipline edilmesi, kurumsallaştırılması ve sahada olduğu kadar saha dışında da bir...
Tarih boyunca insanlık hiç bu kadar birbirine yakın olmamıştı. Cep telefonları, sosyal medya platformları, video konferanslar… Bugün...
Oysa her ikisi de aynı zincirin halkalarıdır. Anlamak, gönlümüzün kapısını aralar; anlaşılmak ise içimizdeki sesin yankısını...
İlk bakışta kulağa umut verici, insana güven aşılayan bir söz gibi gelir. Oysa bu cümlenin ardında, bireyi güçlendirmekten çok onu...
Bu, Noam Chomsky ve Edward S. Herman’ın 1988’de ortaya koyduğu Manufacturing Consent (Rızanın İmalatı) modelinin tam kalbidir: Haber,...
Hele ki ölen, bir kadınsa yahut çocuksa… O zaman isimleri mezar taşına bile yazılmaz, gazetede yer bulmaz, haberde flulaştırılır,...
Böylece inançtan çok, itaat doğdu. Tanrı inşa etmek yalnızca metafizik bir sapma değil, aynı zamanda sosyopolitik bir kontrol stratejisidir....
Bu yüzyıl, fikir sahibi olmaktan çok, fikir temsiliyetine özenenlerin çağındadır. Kendi zihninde yankı bulmamış, hiçbir acıyla...
Bak açık konuşayım: Biz artık bir şey yaşamıyoruz.Biz bir şeyin yaşanıyor gibi gözükmesini optimize ediyoruz. Popüler kültür artık...
Oysa çoğu zaman unuttuğu şey şuydu: Toplum dediğimiz şey, bir zorunluluklar mezarlığıdır. Kimsenin isteyerek girmediği ama herkesin...