Türkiya’nın Suriye İnşasındakı Faliyedleri
8 Aralıg 2024 tarihinde, Ahmed Şara yönetimindeki güşlerin Şam’ı ele geşirmesiynan beraber, 61 yıllıg Baas Partisi, Beşşar Esad yönetimindeki igdidar Suriye’de resmen devrilmiş oldu. Ahmed Şara Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm (HTŞ) örgütünün lideriydi. HTŞ selefi cihatcı bir yapılanmadır. Selefi cihatcı ideolojisi, İslam’ın ilk dönemlerdeki inanç pratiynin uygulanmasını öngören, bu yolda da silahli mücadele verilmesini savunan aşırı muhafazakâr dini bir düşünce biçimidir. Ahmed Şara böyle bir silahlı yapılanmanın lideri olarag Suriye’yi yönedmegdedir. 4 Şubad 2025 tarihinde Şara ilg resmi ziyaretini yani Şam’ı ele geşirdigden sadece 2 ay soğra Türkiya’ya gerşegleşdirdi. Şara’nın ilg resmi ziyareti Türkiya’ya Türkiya’nın gendine tahsis eddiyi TC-IST guyrug nümorolu tayyareynan gerşegleşdirdi (“Suriye lideri” 2026). Türkiya Libya Ulusal Mutabakat Hükûmeti’ne da ucag tesis eddiydi. Bu hökümed bizzad Türkiya tarafından desdeglenmişdir. KKTC Cumhurbaşkannarı veya hökümed yedgilileri Angara’yı ziyared edeceglerinde da Türkiya onnara çeşdli dönemlerde uçag tesis edmegdedir.
Şara’nın 61 yıllıg Baas rejimini devirmesinde Türkiya’nın çog ciddi bir rolü oldu. Bu ziyaretin gerşegleşmesinin temel nedeni Şara ve Türkiya arasındakı iş ve güş birliyidir. Şara’nın Suriye’yi yönedmeye başlamasıynan, Türkiya Suriye’de aktif bir agdör olmaya başladı.
Türkiya-Suriye İlişgilernin Asgeri Boyutu
2025 yılında paylaşılan verilere görem Türkiya'nın Suriye'de 114 asgeri üssü, 10.500 asgeri, 250 tankı ve 19 gözlem nogdası bulunmagdadır (Çoşar 2025). Türkiya Suriye Milli Ordusunu (SMO) desdeglemişdir. Suriye Milli Ordusu, Suriye'deki savaşa katılan, Türkiya tarafından desdeglenen silahlı grubların oluşdurdu'u koalisyondur. 2018 yılında Suriye Milli Ordusu’nun kuzey batısındaki 35 bin gişilig ordunun gomandanı Albay Haitham Afisi gendilerni desdegleyen teg ülkenin Türkiya oldu’unu açıgladı. Angara'nın gendilerine maaş, silah ve lojistig desdeg verdiyni ifade eddi (Gökkus 2018). Suriye Milli Ordusu 2012 yılında 30'dan fazla örgütün Türkiya'nın koordinasyonuynan bir araya gelmesinden oluşmagdadır. Suriye Milli Ordusu Türkiya'nın Suriye içündeki pütün asgeri operasyonnarına katılmışdır. SMO a'ırlıgla Arablardan oluşmagla birligde, asger sayısının 80.000 oldu'u tahmin edimegdedir (Karataş 2024). Suriye Milli Ordusu’nun böyüg bir ço’unlu’u oluşdurulmagda olan yenñi Suriye ordusuna entegre edildi. Yenñi Suriye ordusunun dizayn edilmesinde ABD, Rusya ve Türkiya gibin ülkelerin adı geşmegdedir (Durukan 2026). 2025 yılında Türkiya ve Suriye arasında imzalanan andlaşmaya görem Türkiya Suriye'ye silah sistemleri ve lojistik araçlar sa'layacag, Suriye asgerlerni eyideceg, danışmanlıg hizmeti vereceg (Gumrukcu 2025). EFES 2026 asgeri tadbikatına bir şog farglı ülke katıldıysa da Suriye ve Libya ordusunun bu tadbikata katılımı diggad şekicidir. Suriye ordusunun yenñi rejim ilan edildigden soğra gerşegleşdirdiyi ilg asgeri tatbikatı Türkiya’da gerşegleşmişdir. Türkiya artıg Suriye ordusunun şekillendirilmesinde çog önemli bir agdördür.
Türkiya-Suriye İlişgileri Türg Sermayesi
Türg sermayesi Suriye'deki rejimin yenñi inşa edilmesine ra'men 2025 yılını p'lig ihracad artışıyla tamamladı. Türg sermayesinin 2026'nın ocak-haziran dönemindeki ihracatı, 2025 yılının ayni dönemine görem yüzde 26,4 arddı (Salman 2026). Bu da Türg sermayesinin dışardan 26 milyon insanın buldun’u Suriye pazarına ciddi bir şekilde girdiyini gösdermegdedir. Aram Ekin Duran'ın Deutsche Welle'de yayınlanan haberine görem, “Türk şirketleri Kalyon İnşaat, Cengiz İnşaat ve TAV İnşaat'ın da içinde bulunduğu konsorsiyum, Şam Uluslararası Havalimanı iyileştirme ve inşaat ihalesini alarak 4 milyar dolarlık bir anlaşmaya imza attı. Konsorsiyumda Türk şirketlerinin yanı sıra Katar'dan UCC ve ABD'den Assets Investments şirketleri de yer alıyor”. “Şara rejimi ile geçen bir yılda Türkiye ile Suriye arasında toplamda 15 milyar doları aşan yatırım ve ticaret anlaşmaları imzalandı. Bu dönemde yüzlerce Türk şirketi iç savaş öncesinde faaliyet gösterdiği Suriye'ye yeniden dönmenin yollarını açmak üzere Şam'a akın etti” (Duran 2025).
Türkiya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar "Azerbaycan’dan gelen doğalgazı Kilis üzerinden Suriye’ye iletmeye başladığını belirterek, ilk etapta günlük 6 milyon........
