Medyanın ve gazeddacıların sermaye ile olan ilişgilerni mesafeli dudması, hadda bu ba’ların kopartılması veya minimuma indirgenmesi özgür gazeddacılıg içün çog gonuşulan konulardan bir tanesidir. Özelliynan gazeddacıların reglamlarnan sermayeye veya gazeddacıların dovrudan medya padronnarı içün çalışması gazeddacıların düşünce ve ifade özgürlüyü içün ya da toblumun havadis alma özgürlüyü içün ciddi tehlikeler oluşdurmagdadır. Gazeddacılar bu ba’lamda çog ciddi zorluglarnan garşı garşıyadır.

Gazeddacılıg çog özel mesleglerden biridir. Bir gazeddacının hem sermaye odaglarıynan hesablaşması, siyasilerden hesab sorması, bunun garşısında aldı’ı tehdidler garşısında mesleyini yabmaya çalışması ve elbedda aylesini, gendini geçindirmesi gerçegden çog zordur. Üsdüne üsdlüg gazeddacılar habsedilmeg isdenir, habsedilir. Gazeddacılar öldürülmediyi içün sevinmemiz gerekir? Geldiyimiz nogda budur?

Özelliynan bizim medyamızda yukarıda bahseddiyim gonular bir nebze da olsa gonuşulmuşdur. Yeterli deyildir elbedda. Medya ve sermaye arasındakı ilişgi tartışılırkana medyamızda medya ve sömürgecilig ilişgisi tartışıldı? Dekolonize edilmiş medya ne demegdir, tartışmamız gereken konulardan biri da budur. Çünki medyanın özgürleşdirilmesi toblumun özgürleşdirilmesiynan dovrudan ba’lantılıdır. Gıprız’ın kuzeyinde sermaye ilişgileri, sınıf ilişgileri yapay bir şekilde Türkiya tarafından inşa edilmişdir. Yazılarımın bir kısmında, kuzeydeki sermayenin ve sınıfların oluşum süreşleriynan ilgili çıkarılan yasalarnan nasıl oluşduruldu’unu agdarmaya çalışdım. Basın sermaye ilişgilerni tartışmadan evvel belkim da tartışmamız gereken basın ve Türkiya arasındakı ilişgilerdir.

Dekolonize edilmiş medya, post kolonyal teoride medyadakı batı merkezli lisanı, bakış açısını eleşdiren bir perspegdif sunmagdadır. Sömürgecilig merkezli medyanın tasviye edilib, yerlilerin özgürleşdirilme süreşlerine kadgı goyan bir medya annayışı dekolonize edilmiş medyanın eñ önemli gaygılarından biridir. Sömürgecilig ba’lamında havadisler kim tarafından, kimin çıkarlarına hizmed edeceg şekilde üretilir? Gazeddalarda metin üretilirkan kimlerin temsiliyeti nasıl agdarılır? Hangı lisan medyada hakimdir? Demografig deyişim havadislerde, medyada nasıl yansıtılır? Bu ve buna benzer sorular dekolonize edilmiş medyanın (decolonized media) önemli sorularından bazılarıdır.

Bizim medyamızdakı en böyüg problemlerden biri Türg yerleşimci sömürgeciliynin yazılı olan veya yazılı olmayan kurallar pütünü olan Türglüg sözleşmesinin dayaddı’ı sözleşmenin medyamızda egemen olmasıdır. Başga bir deyişinan medyada hakim olan Türkiya’nın hag ve menfaadlerini Gıprız’ın kuzeyinde meşrulaşdıran bir lisandır. “Kıbrıs Rum Yönetimi” deye bir ifadenin olmamasına ravmen ceblerinde Gıprız Cumhuriyeti yurddaşlı’ı daşıyan gazeddacılar bu terimi gullanır. Bu bize Türkiya’nın dayaddı’ı bir terminolojidir. Ancag ayni gazeddacılar Gıprız’ın kuzeyi içün “Kıbrıs Türk Yönetimi” demezler. Gene Türglüg sözleşmesinin bir dayadması olan “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” ifadesini gullanırlar.

1958’de Türg........

© Yeni Düzen