Yaklaşık on yıl önce, “Aydınlık Hareketi’ni Aydınlıkçılardan Öğrenmek” başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O yazıda, Ferit İlsever’in “Aydınlık Hareketi 50 Yıl” adlı çalışmasından hareketle değerlendirmelerde bulunmuştum. Kitap, Aydınlık Hareketi’ni kendi kadrolarının kaleminden anlatan ilk kapsamlı çalışma olması bakımından önemliydi. Beklentilerimin tamamını karşılamasa da hareketin tarihine içeriden bakan değerli bir kaynak niteliği taşıyordu.

Aradan geçen yılların ardından “Vatan’ın Öncüleri, Yedi Ateşten Geçen Parti Önderleri-1” Kaynak Yayınları tarafından yayımlandı. Bu eser, önceki çalışmanın bıraktığı boşluğun önemli bir bölümünü dolduruyor. Kitabın omurgasını, Aydınlık Hareketi’nin farklı dönemlerinde sorumluluk üstlenmiş isimlerle yapılan söyleşiler oluşturuyor. Bu yönüyle yalnızca bir anılar kitabı değil; Hareket’in kendi tarihini, kendi kadrolarının tanıklıklarıyla kayıt altına alan önemli bir sözlü tarih çalışması niteliği taşıyor.

Rozerin Doğan’ın soru-cevap yöntemini tercih etmesi, anlatımların doğallığını korumasını sağlamış. Sorular; siyasi mücadeleleri, cezaevi yıllarını, örgütlenme deneyimlerini ve dönemin tartışmalarını ayrıntılarıyla ortaya koyuyor. Böylece kitap, yalnızca Aydınlık Hareketi’ni tanımak isteyen okurlar için değil, Türkiye’nin yakın dönem siyasal tarihini farklı bir perspektiften incelemek isteyen araştırmacılar için de önemli bir başvuru kaynağına dönüşüyor.

Elbette kitabın temel referans noktası Aydınlık Hareketi’nin kendi değerlendirmeleridir. Bu nedenle olaylar ve kişiler doğal olarak bu bakış açısından ele alınmaktadır. Bu durum, eserin hem en güçlü yönünü hem de okurun göz önünde bulundurması gereken temel özelliğini oluşturuyor. Farklı siyasal çevrelerin ön yargılı ve dedikodu temelindeki değerlendirmeleri düşünüldüğünde, Aydınlıkçıların katkılarıyla oluşan Türkiye’nin yakın siyasi tarihine daha bütünlüklü bir bakış geliştirmeye katkı sağlamaktadır.

ÖNYARGILARA DA CEVAP

Kitap, aynı zamanda Aydınlık Hareketi hakkında özellikle karşıtları tarafından kaleme alınmış, çoğu zaman önyargı ve polemik ağırlıklı yayınlara da dolaylı bir cevap niteliği taşıyor. Aydınlık Hareketi doğrudan kendi öncü kadrolarının anlatımları üzerinden tanımak isteyenler için önemli bir imkân sunuyor.

Deneyimli gazeteci Rozerin Doğan........

© Aydınlık