Medeniyetler de, diller de insanlar gibidirler. 

Süryanice, köken itibariyle dünyanın en eski dili kabul edilen ve eski Mezopotomya’da konuşulmuş olan Aramca’ya dayanan bir edebiyat dilidir. Rivayete göre Hazret-i Nuh (as) üç oğlu olan Sam, Ham ve Yafes’le birlikte gemiden inince bir ovada yerleşir ve çoğalırlar. Aram, Sam’ın oğludur ve konuştuğu dil, zamanla Sami dil ailesinin de kökenini teşkil etmiştir. Aram dili konuşuldukça zenginleşir ve lehçelere ayrılır. 

Babil esaretinden sonra İbraniler kendi dillerini bırakıp Aramca konuşmaya başladılar. Sasaniler devrinde Aramca bütün ön Asya ülkelerinin milletlerarası diplomatik dili haline geldi. Aramca’nın giderek ayrı bir dil hüviyetini kazanan lehçelerinden birisi Arapça, birisi Süryanicedir. 

Hazret-i İsa (as) her yerde Aramca konuştu. İncil’in aslı Aramca’ydı. Fakat Aramca Hazret-i İsa’dan (as) sonra yedinci yüzyılda, arkasından gelen Sami ırkının dili olan Arapça’ya yenildi ve mahallî bir dil haline geldi. Aramilerin egemen bir siyasî hayatı olmaması nedeniyle bu uygarlık dili tahtını Arapça’ya ve Süryanice’ye kaptırdı. 

Süryanice, Hazret-i İsa’dan (as) sonra 2. Yüzyılda Aramca’nın Urfa lehçesi olarak doğdu. Urfa o zamanlarda Doğu Hıristiyanlığının önemli merkezlerinden biriydi. Asurlular, Süryanice ile zengin bir edebiyat oluşturdular.  

Günümüzde Süryanice Ortadoğudaki bir çok Hıristiyan topluluğun dinî törenlerde kullandığı bir ayin dilidir. Harf ve havas ilmine uygun bir gramer özelliği vardır. Ebced ve cifir ilmine uygunluğu nedeniyle, ilim çevrelerince tercih edilir.  

Celcelûtiye’nin Dili Süryanice’dir  

Hazret-i Ali (ra) Celcelûtiye’yi Arapça ve Süryanice üzerine yazdı. İki kardeş Sami dilini kerametvari bir şekilde mezcetti. Gramer olarak Arapça olmakla beraber, çoğu esma Süryanice, bir........

© Yeni Asya