Geçtiğimiz iki hafta, Allahü Teâlâ’nın varlığını ispat eden “Hudûs” ve “İmkân” delillerini ele almıştık. Bu hafta ise, “Nizam (Düzen) Delili”ni incelemeye çalışacağız inşâallahü teâlâ.

“Nizam Delili” kısaca şudur: Kâinatta görülen kusursuz düzen, hassas ölçü, muazzam denge ve fizik kanunları; sonsuz ilim, irade ve kudret sahibi bir Yaratıcı’nın varlığını gösterir. Çünkü ilim, irade ve kudret olmaksızın, böylesine mükemmel bir nizamın (düzenin) meydana gelmesi, aklen mümkün değildir. “Nizam Delili”nin mantıkî açılımı ise, şöyledir:

1) Kâinat, kusursuz bir nizam içerisinde işlemektedir: Güneş, Ay, yıldızlar ve gezegenler belirlenmiş yörüngelerinde hareket etmekte; gece ile gündüz, mevsimler ve diğer tabiat olayları şaşmaz bir düzen içinde varlıklarını sürdürmektedir.

2) Bu nizam, hassas ölçü ve dengeler üzerine kurulmuştur: Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı, kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı, yerçekimi, atmosferin yapısı ve tabiatta geçerli olan fizik kanunları, birbirini tamamlayan ve destekleyen muazzam bir sistemi meydana getirmektedir. Bu dengelerden herhangi birindeki en küçük bir değişiklik bile, mevcut sistemin bozulmasına yol açabilecek mahiyettedir.

3) Kâinatın her köşesinde değişmez kanunlar hâkimdir: Aynı şartlar altında aynı sebepler aynı sonuçları doğurur. Gök cisimlerinin hareketleri, elementlerin........

© Milat