Tüm dünya Türkiye’deki rezaleti izliyor. Ülkenin kurucu partisi, aynı partinin bir önceki genel başkanının oluruyla polis tarafından basılıyor, biber gazı ve plastik mermilerle milletvekillerine saldırılıyor. Siyasette bile neoliberal saldırganlığın bölgelere göre farklı farklı tezahür ettiğini gözlemliyoruz. Avrupa Birilği (AB) adayı statüsündeki bir ülkeyle AB üyesi ülkeler arasındaki farka bir örnek olsa gerek, ki AB’de de demokrasi ayaklar altına alınır olduğu halde! Emek düşmanlarının demokrasi düşmanlarıyla aynı olduğunun bir örneğiyle daha karşı karşıyayız. Özgürlük ve eşitlik mücadelesi yükselmedikçe, sömürülenler bir şekilde örgütlenip direnmedikçe, demokrasiye saldırılar sürecek, dünya ölçeğinde eşitsizlikler artarak devam edecek.

EŞİTSİZLİK SİSTEMİN BİR TERCİHİ

Eşitsizlik, çağımızın en belirleyici ekonomik sorunlarından biri… Küresel gelir ve servet düzeyleri önemli ölçüde artıyor, ancak bu kazanımların dağılımı son derece dengesiz kalmayı sürdürüyor. Bugün, gelir ve servetin çok büyük bir kısmı, nüfusun küçük bir kesiminin elindeyken, milyarlarca insan sınırlı kaynaklarla yaşamaya devam etmek zorunda… Dünya Eşitsizlik Veritabanı’nın (World Inequality Database) ‘Dünya Eşitsizlik Raporu 2026’ (World Inequality Report 2026) verilerine göre, küresel nüfus, gelir ve servet piramidinde eşit olmayan bir şekilde dağılmış durumda: Yetişin insanların 2.8 milyarı en alt yüzde 50’lik, 2.2 milyarı orta yüzde 40’lık ve sadece 556 milyonu en üst yüzde 10’luk dilimde…. Bu en üst grupta bile ayrım, en üst yüzde 1’lik diliminde 56 milyondan en üst yüzde 1/100 milyonluk dilimde sadece 56 kişiye kadar düşüyor.

GELİR DAĞILIMINDA DEVASA UÇURUMLAR

Bugün, küresel gelirlerin yarısından fazlasını en üst yüzde 10’luk kesim alırken, en alt yüzde 50’lik kesim sadece çok küçük bir kısmını elde ediyor. En zengin yüzde 0.1’lik kesim ise, dünya yetişkin nüfusunun yarısı kadar bir gelire sahip. İki yüzyıl öncesi incelendiğinde; en üst yüzde 10’luk kesimin küresel gelirin yüzde 50’sinden fazlasını ele geçirdiği, en alt yüzde 50’lik kesimin yüzde 15’in altında kalmış olduğu görülüyor. Servet eşitsizliği, gelir eşitsizliğinden bile daha büyük ve daha hızlı artıyor. Varlıkların dörtte üçü en zengin yüzde 10’luk kesime ait. Alt yüzde 50’lik kesim sadece yüzde 2’sine sahip. En zengin yüzde 1’lik kesim ise tek başına varlıkların yüzde 37’sini kontrol ediyor ki, bu, alt yüzde 50’lik kesimin toplamından çok daha fazla. Birkaç bin milyarderin serveti, milyarlarca insanın toplam servetinden daha fazla ve 1990’lardan beri yüzlerce milyon ve milyar dolarlık servetleri diğer herkesin servetinden çok daha hızlı büyüdü.

DÜNYA ZENGİNLEŞİRKEN EŞİTSİZLİK DE ARTIYOR

Dünya nüfusu 1800 yılında yaklaşık 1 milyardan 2025 yılında 8 milyara ulaştı, yani sekiz kat arttı. Aynı dönemde, kişi başına ortalama yıllık gelir yaklaşık 900 Euro’dan (2025 Euro cinsinden) neredeyse 14,000 Euro’ya yükseldi, yani 16 kat artış kaydetti. Her iki olgu birlikte ele alındığında, 225 yıl boyunca küresel üretimde yılda ortalama yüzde 2.2’lik bir artışın gerçekleştiği ortaya çıkıyor.

Nüfus ve gelir eğrilerindeki eğilimler, yaşam standartlarında derin bir dönüşümü yansıtıyor. Kişi başına daha fazla üretim, insanlığın ortalama olarak geçmişe göre çok daha üretken hale gelmesi demek. Aynı zamanda, bu hızlı büyüme kritik soruları da gündeme getiriyor. Bu üretim seviyelerini sürdürmek, gezegenin kaynakları üzerinde artan bir baskı oluşturuyor ve büyümenin faydaları eşit olarak paylaşılmıyor. Ortaya çıan sorunlardan en fazla olumsuz etkilenenler ise bu büyümeden en düşük payı alanlar oluyor! Aritmetik olarak, bugünkü küresel gelir, her bireyin cebine ayda yaklaşık 1,200 Euro, yılda 14,000 Euro girmesini sağlayabilirdi. Ancak kapitalist düzende, hele ki neoliberal sistemde bu kaynaklar çok eşitsiz bir şekilde dağıtılıyor ve küçük bir azınlık, kazançların orantısız........

© İlke TV