Hacı Bektâş-ı Velî, 1209 yılında bugünkü İran’ın Horasan bölgesinde bulunan Nişâbur şehrinde doğmuştur. Moğol baskısı nedeniyle Anadolu’ya göç etmiş ve bugünkü Nevşehir ilinin Hacıbektaş ilçesine yerleşmiş, 1271 yılında da burada vefat etmiştir. Bektaşi geleneğine göre hocası Lokman-ı Parende aracılığıyla Hoca Ahmed Yesevî’nin tasavvuf yolunda yürümüş ve kırk yaşına geldiğinde Anadolu’yu irşat etmek için Horasan’dan Anadolu’ya gönderilmiştir.

Hacı Bektâş-ı Velî’nin günümüze ulaşan ve fikirlerini en geniş biçimde ele alan tek eseri Makâlât’tır. Bu eserdeki bazı betimlemeler onun dini kişiliği hakkında bize ipuçları verir. O, bu eserinde sabah namazını insanın çocukluk çağına, öğle namazını ergenlik çağına, ikindi namazını delikanlılık çağına, akşam namazını orta yaşlılığına ve yatsı namazını da yaşlılık devrine teşmil eder.

Hacı Bektâş-ı Velî’ye göre insanın Allah’ı bilebilmesi için önce kendisini tanıması, bilmesi gerekir. Çünkü evrende ne varsa onun bir numunesi insanda vardır ve evreni yaratan onunla uyumlu olan insanı da yaratmıştır. Dolayısıyla insan küçük bir evrendir. Bu nedenle bir insanı öldüren bütün insanlığı öldürmüş gibidir. Kendi faniliğini bilen Rabbinin baki olduğunu da bilir. Literatüre hadis olarak giren “Nefsini bilen Rabbini bilir” anlayışı burada da tezahür etmiştir.

Dünyada yedi kat vardır. Beden de yedi kattan oluşur. Bunlar şunlardır:........

© Hedef Halk