menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Meta’ya Açılan Tarihi Dava ve Dopamin Ekonomisi

36 0
21.08.2026

California'nın Oakland kentinde tarihi bir dava başladı. Yirmi dokuz eyalet, Facebook ve Instagram'ın sahibi Meta'ya karşı mahkeme salonuna girdi.

Talep: 200 milyar dolar.

Suçlama: Çocukları bağımlı hale getirmek. Ve en ağır iddia şu; şirket bunu bilerek yaptı.

Davanın ilk duruşmasında sunulan belge, Meta'nın kendi iç yazışmasından alınmıştı. İçinde şu cümle yazıyordu: "Instagram bağımlılık yapıyor." Bunu savcı söylemiyor; şirketin kendi çalışanları birbirlerine böyle yazıyor. Bir başka iç belgede ise şu ifade yer alıyor: "Genç olanlar en iyileridir." Yani hedef kitle çocuklar. Yani on dört yaşında. Yani henüz kimliği, beyin gelişimi, öz denetimi tam oturmamış bireyler.

California Başsavcı Yardımcısı jüriye şunu söyledi: "Biliyorlardı. Defalarca kârı tercih ettiler."

Algoritma Değil, Tuzak

Bu dava teknik bir tartışma değil.

Özünde şu soru yatıyor:

Bir platform, kullanıcılarını daha uzun tutmak için onların duygusal zayıflıklarını sömürebilir mi?

Meta'nın öneri algoritmaları, insanı ekranda hapsetmek üzere tasarlanmış. Nasıl çalışıyor? Beyindeki dopamin sistemini hedef alarak. Öfke, kıskançlık, şaşkınlık; hangi duygu güçlü tepki üretiyorsa o içerik öne çıkarılıyor. Sistem neyin doğru olduğuna değil, neyin tıklanacağına bakıyor. Dava dosyasında bu yapı açıkça tanımlanmış: "Dopamini manipüle eden........

© Diriliş Postası