NATO Savunma Bakanları Toplantısı ve ittifakın NATO 3.0 arayışı
Beykoz Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Bonn Üniversitesi CASSIS Kıdemli Uzmanı Prof. Dr. Aylin Ünver Noi, 18 Haziran'da Brüksel'de gerçekleştirilen NATO Savunma Bakanları Toplantısı'nın sonuçlarını ve ittifakın önümüzdeki döneme ilişkin önceliklerini AA Analiz için kaleme aldı.
NATO üyesi ülkelerin savunma bakanları, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde, 18 Haziran'da Brüksel'de bir araya geldi. Toplantının ana gündemini, ittifakın caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, savunma harcamalarının artırılması ve Ankara Zirvesi’ne yönelik hazırlıklar oluşturdu.
Brüksel'deki görüşmeler, aslında son yıllarda NATO içerisinde giderek daha fazla tartışılan bir dönüşüm sürecinin yansıması niteliğindeydi. Özellikle ABD'nin Avrupa güvenliğindeki rolünün yeniden tanımlanması ve savunma yükünün daha büyük ölçüde Avrupalı müttefikler tarafından üstlenilmesi konusu toplantının merkezinde yer aldı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in Amerikan Kongresi ile yapılacak istişareler sonrasında önümüzdeki altı ay içinde Avrupa'daki Amerikan askeri varlığının gözden geçirileceğini açıklaması da bu dönüşümün en somut göstergelerinden biri oldu.
Toplantıya "NATO 3.0" yansıması
Bu çerçevede konvansiyonel savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ön plana çıkarken, NATO'nun yeniden güçlü bir askeri ittifak kimliğine kavuşmasının üye ülkelerin savunma bütçelerini artırmalarına bağlı olduğu vurgulandı. Son dönemde sıkça dile getirilen "NATO 3.0" yaklaşımı da tam olarak bu anlayışa dayanıyor. Soğuk Savaş sonrasında ortaya çıkan ve "NATO 2.0" olarak tanımlanan dönemde ittifak, kriz yönetimi, istikrar operasyonları ve ortaklık politikalarına ağırlık veren, daha çok çatışmaları kontrol altına alma ve farklı coğrafyalardaki güvenlik krizlerine müdahale etme odaklı bir yapıya evrilmişti. Ancak günümüzde, bu dönemin ardından yeniden sert güce ve caydırıcılığa odaklanan bir yapıya dönüşmesi gerektiği savunuluyor.
Savunma harcamalarının artırılması ve yük paylaşımı konusu daha önce Lahey Zirvesi'nde gündeme gelmişti. Brüksel'deki Savunma Bakanları Toplantısı'nda ise bu alanda kaydedilen ilerlemeler değerlendirildi. NATO'nun yeni savunma hedefleri doğrultusunda üyelerin askeri kabiliyetlerini artırmaları ve daha fazla sorumluluk üstlenmeleri gerektiği yönündeki görüş birliği dikkat çekti.
Toplantının öne çıkan bir diğer başlığı ise nükleer caydırıcılık oldu. Savunma Bakanları toplantısı, NATO Nükleer Planlama Grubu oturumuyla başladı. Oturum sonunda yayımlanan bildiride, ittifakın stratejik nükleer güçlerinin müttefiklerin güvenliğinin temel dayanağı olmayı sürdürdüğü ve NATO'nun genişletilmiş........
