Barışa yakın mıyız?
İslâmabad müzâkereleri başladı. Kamuoyu buradan, bölgede istikrârı tesis edecek bir barış çıkıp çıkmayacağını merak ediyor. Bu soruya cevap vermek için evvel emirde savaşın doğurduğu manzaraya bir bakmakta fayda olduğunu düşünüyorum.
Her ne kadar ABD ve Trump savaşı kendilerinin kazandığını ve İran’ın teslim alındığını söylese de bunun böyle olmadığını cümle âlem biliyor. İlk müzâkere-lerde,İsrâil’in dayatmalarına boyun eğerek masayı deviren, ABD idi. Vur ve yık basitliği ile hesaplanan savaşın gâyesi İran’daki rejimi devirip İran’a topyekûn el koymak olarak açıklandı. Ateşkesin yapıldığı târihte ise bunlara ulaşılamadığı gün gibi âşikârdı. Evet İran’da da büyük bir tahribat gerçekleşti. Ama İran’daki kayıplar rejimi yıpratmak bir tarafa rejimi daha da pekiştiren bir tesir doğurdu. Kısa bir zaman zarfında ,İran’ın senelerdir çok sayıda senaryo üzerinden ve çok katmanlı olarak bu savaşa hazırlandığı anlaşıldı. Dağların derinlerindeki uranyum tesisleri ve füze siloları saldırılardan pek az zarar gördü. Buna mukâbil ABD’nin Körfez’deki çeşitli devletçiklere dağılmış olan askerî üsleri İran füzeleriyle vuruldu ve ağır zarar gördü. ABD uçak gemileri devreye sokulamadı. Uçakları ve helikopterleri düşürüldü. ABD saldırılarının tahrip gücünü arttırdıkça İran da Körfez’deki enerji tesislerini vurdu. En son olarak Hürmüz Boğazı’nı kapattı. Hâsılı, ABD elini yükselttikçe İran sâdece buna misilleme yapmakla yetinmedi; elini daha fazla yükseltti. Hürmüz’den sonra Babül Mendeb’in de kapanma riski ABD’yi şaşkına çevirdi ve durmak zorunda bıraktı. Kanaatimce ,ABD’nin Pâkistan’ı devreye sokarak müzâkere kapısını zorlamasında rol oynayan ana sebeplerden birisi de budur.
İslâmabad müzâkerelerinde eli kuvvetli olan tarafın İran olduğu çok âşikâr. ABD’nin İran’a dayatmak istedikleri ise alabildiğine hırpalanmış vaziyette. Karizmasının çizikler yediği veri şartlar dâhilinde rejimin değişmesini mi isteyecekler? İran’ın füze programından vazgeçmesini; elindeki füzeleri teslim etmesini mi dayatabilecekler? Nükleer çalışmalarını durdurmasını , elindeki uranyumu kuzu kuzu vermesini mi sağlayabilecekler? İran bu........
