menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

MEŞRUTİYET ULEMASININ HALEFİ 21. YÜZYIL İSLAMCILARI NEREDE HATA YAPTI?

28 55
18.02.2026

MEŞRUTİYET ULEMASININ HALEFİ 21. YÜZYIL İSLAMCILARI NEREDE HATA YAPTI?

Geçen haftaki yazımızın son paragrafında yer alan sorunun, bu hafta cevabını vermek gerekti. Aslında sorulan sorunun cevabı daha önce verilmiş olsa da, yeniden bir tekrar ve hatırlatma babında yerinde olacak gibi duruyor. Daha önce zikrettiklerimizi yeniden zikretmekte fayda görüyoruz.

Malum olduğu üzere, meşrutiyet dönemi ulemasının, yaşadıkları zaman ve mekânda, ulema vasfına sahip olanların asla yapmaması gereken bazı hatalarına, hem de hayati hatalarına değinmiştik. Değindiğimiz konu 20. yüzyılın başlarında gerçekleşmiş, İslam alemi için çok sıkıntılı süreçlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Aynı hataların yüz yıl sonra, meşrutiyet ulemasının halefleri tarafından 21. yüzyılın başlarında tekrarlandığını görmekteyiz. Geldiğimiz yer ise, geri dönülmez eşiğin aşıldığını göstermektedir.

Müslümanların yakın tarihinde, birbirine ardışık iki yüzyıl vardır ki, çok iyi ve dikkatli analiz edilmeli, soğukkanlılıkla değerlendirilmelidir. Bu tarihler 20. yüzyılın başları ve 21. yüzyılın başlarıdır. Bu iki yüzyılda yaşanan olaylardan ve Müslümanların yaşanan olaylara karşı takındıkları tavırlardan dolayı, birbirinden ayırmamızı, birbirinden farklı yorum yapmanızı imkânsız kılar.

20. yüzyıl başlarında ulema, “Jakoben Hamidizmden kurtulalım da nasıl kurtulursak kurtulalım” diyerek İttihatçı tayfaya yaslanmaları ile 21. yüzyılın başlarında İslamcıların “Jakoben Kemalizmden kurtulalım da nasıl kurtulursak kurtulalım” diyerek muhafazakâr iktidara yaslanmaları arasında mahiyet olarak fark görünmemektedir. Oysa kimin ne olduğu ve ne yapmak istedikleri, kendi ifadeleri ile aleni olarak ortadaydı.

Meşrutiyet ulemasının halefi olan 21. yüzyıl İslamcılarının anlamadığı ya da anlayamadığı çok önemli bir husus vardı. Aslında iktidara gelen muhafazakâr iktidarın ricali İslamcı olarak görünse de siyasi, iktisadi, hukuki ve içtimai politikalarından İttihat Terakkinin tipik bir takipçisiydi. İttihat Terakki 20. yüzyıl başlarında hangi tekliflerle ulemayı kandırmış ise, 21. yüzyılın........

© Mir'at Haber