Türkiye, 7–8 Tem­muz tarihlerin­de Ankara’da, 36’ncı NATO Liderler Zir­vesi’ne 2004 İstan­bul zirvesinden son­ra ikinci kez ev sa­hipliği yapmaya hazırlanıyor. Zir­ve son zirvelerin en önemlisi olarak görü­lüyor. İran-ABD/İs­rail, Rusya-Ukrayna krizlerinin yanında ABD’nin sürekli dile ge­tirdiği “NATO’da önemli değişik­liklere ihtiyaç var’ yaklaşımı zir­veyi daha da önemli kılıyor.

Bizde bu kadar önemli bir zir­veden önce okuyucularımız için NATO ile ilgili bir yazı dizisi ya­zalım dedik. İkinci Dünya Sava­şından sonra, Doğu ve Orta Av­rupa ülkeleri Sovyetler Birliği (SSCB)’nin saflarına katıldı ve bu ülkelerde Sovyet modelinde to­taliter rejimler kuruldu. Ayrıca Sovyetler, savaş yorgunu Batı Av­rupa’ya karşı büyük bir konvan­siyonel askeri gücü hazır tuttu. Stalin-Molotof ikilisinin yarattı­ğı baskı karşı tedbiri mecbur ha­le getirdi.

NATO, karşı tedbirin en önemlisiydi. Böylece dünya tarihinin en uzun ömürlü aske­ri ittifakı ortaya çıktı. NATO’ya karşılık olarak Varşova Paktı’nın kurulması dünyayı yeniden gü­venlik ikilemine sürükledi. İki süper güç etrafında yapılaşan iki blok yeni bir güç dengesi yarat­tı. Bu güç dengesi konvansiyonel kuvvetlerin yanında nükleer si­lahlara da dayanıyordu. Sistem­deki küçük güçlerin ittifak tercih­leri ve kendilerine özgü siyaset izleme istekleri artık kendilerine ait değildi. NATO ile ABD Avru­pa güvenlik mimarisinde yalnızca askeri değil siyasi anlamda da ana aktörü haline gelmişti.

NATO’nun Soğuk Savaş süre­since anlayışı karşı bloku askeri bakımdan dengelemeye ve ortaya çıkan uyuşmazlıkları barışçı yol­la çözmeye dayanıyordu. Soğuk Savaş döneminde NATO’nun en önemli işlevlerinden biri ABD ile Avrupa arasında sürekli bir bağ yaratmasıydı. Bu bağ Avrupa’yı güvende tutarken ABD’nin Avru­pa üzerindeki varlığının devam­lılığını sağlıyordu. Bu Trump’ın NATO’dan çıkarız tehditlerinin tabanının bulunmadığının en önemli noktasıdır.........

© Dünya