Vergi idaresi­nin en önem­li bilgi kaynakla­rından biri banka­lardır. Türkiye’de de idare, banka­lardan hem so­mut talep üzerine (VUK md. 148), hem de vergilen­dirmeye ilişkin olaylarla ilgili ola­rak devamlı (VUK md. 149) bilgi almaktadır.

Banka verileri yalnızca vergi incelemelerinde de­ğil; risk analizinde de kulla­nılır. Nitekim, Vergi Dene­tim Kurulu’nun 2025 Faa­liyet Raporu’nda, tüm gelir ve kurumlar vergisi mükel­lefleri ile 18 yaşından büyük faal mükellefiyeti bulunma­yan gerçek kişilerin banka hesaplarının analiz edildi­ği; ticari nitelikte olduğu de­ğerlendirilen tutarların be­yanlarla karşılaştırıldığı ve riskli işlemlerin izaha davet veya vergi incelemesine ko­nu edildiği belirtilmektedir.

Bu nedenle, Avrupa İn­san Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 11 Mayıs 2026’da kesinleşen Ferrieri ve Bo­nassisa v. İtalya kararı Tür­kiye bakımından da çok de­ğerlidir. İhlalin olduğuna hükmettiği bu içtihadında AİHM, vergi idaresinin ban­ka verilerine erişim yetkisi­nin asgari standartlarını or­taya koymuştur.

Banka verisi de özel hayatın parçasıdır

Somut olayda İtalyan Vergi İdaresi, iki mükellefin banka verilerine, banka hesap bil­gilerine, hesap hareketlerine ve onlarla bağlantılı veya on­lara izafe edilebilen diğer ma­li işlemlere ilişkin bilgilere erişerek, bunları incelemiş­tir. İtalya’da, erişim için vergi idaresi içindeki üst makam­ların izni yeterlidir; önceden hakim veya bağımsız makam kararı aranmamaktadır.

Öncelikle AİHM, banka verilerinin kişisel veri ol­duğunu ve bunlara erişimin AİHS md. 8 anlamında özel hayata müdahale oluşturdu­ğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, vergi yükümlülük­lerine uyumun denetlenme­si amacıyla banka verilerine erişilmesi meşrudur. İtalyan Vergi İdaresi’nin banka........

© Dünya