Enflasyonda yaz ortasında kış katılığı
TÜFE temmuzda yüzde 1,78 arttı, yedi aylık birikimli enflasyon yüzde 19,86’ya ulaşırken, yıllık enflasyon baz etkisiyle sınırlı düşerek yüzde 31,75’e indi. Nükseden ABD-İran gerilimiyle fırlayan petrol fiyatına bağlı olarak aylık enflasyona en büyük katkı ulaştırma grubundan geldi.
Küresel petrol şoku, temmuz ayında da Türkiye ekonomisini doğrudan akaryakıt fiyatları ve dolaylı olarak lojistik maliyetleri olmak üzere iki ana kanaldan etkilemeye devam etti. İçeride ise sağlıkta yüksek oranlı kamu zamları enflasyonu besledi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, temmuzda Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) kapsanan 174 alt sınıfın 117’sinde artış, 50’sinda düşüş yaşandı, 7’sinde ise değişim olmadı. Endekste aylık artış yüzde 1,78 düzeyinde gerçekleşti. Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketinde temmuz ayı enflasyon beklentisi yüzde 1,68 çıkmıştı. TÜFE’de ocak-temmuz dönemindeki kümülatif artış yüzde 19,86’ya ulaştı. Aylık oranın geçen yılın temmuz ayındaki yüzde 2,06’nın altında gelmesi nedeniyle yıllık enflasyon hazirana göre 0,36 puan düşerek yüzde 31,75’e indi.
Petrol şoku iç piyasayı iki kanaldan vurdu
ABD-İran arasında nükseden gerilimle tekrar yükselen enerji maliyetleri akaryakıt zamları kanalıyla ulaştırmaya yansırken, artan nakliye masrafları tarladan rafa gıda fiyatlarını yukarı itti. Yıllık manşet enflasyondaki baz etkisi kaynaklı gerilemeye rağmen; hane halkının en büyük harcama kalemleri olan gıda, ulaştırma ve konut piyasası genel fiyat artışlarının ana motoru olmayı sürdürdü. Orta Doğu’da yeniden alevlenen çatışmalar nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı temmuzda yüzde 24 dolayında bir şok artış kaydetti. Türkiye’nin enerjide dışa bağımlı yapısı nedeniyle bu küresel kriz, yurt içi fiyat istikrarına iki somut kanaldan olumsuz yansıdı. Fırlayan petrol, motorine zam getirdi. TÜFE’de yüzde 16,62 ağırlığa sahip olan “ulaştırma” grubu, fiyat derleme dönemine giren zamların etkisiyle aylık yüzde 2,59 artarak enflasyonu yukarı iten birincil kanal oldu. Genel aylık enflasyonun 0,44 yüzde puanı tek başına bu gruptan geldi. Akaryakıta yapılan zamlar, nakliye maliyetlerini ve tarımsal girdileri doğrudan yükseltti. Bu durum, normal şartlarda yaz mevsimi nedeniyle düşmesi beklenen gıda fiyatlarını aylık yüzde 1,51 oranında artırdı. TÜFE’de yüzde 24,44 ağırlığa sahip olan........
