menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türk tarımı başarısını da başarısızlığını da anlatamıyor

42 0
31.12.2025

Fao’nun ekilebilir tarım arazisi, mera ve çayır alanlarının bir­likte değerlendirildi­ği endeksine göre Tür­kiye, dünyanın 33’ün­cü ekilen tarımsal arazi açısından da 15’inci sı­rada.

Kısıtlı üretim ala­nına rağmen yıllık 137 milyon ton bitkisel ve hayvansal üretim ile ortalama 74 milyar dolarlık tarımsal hasıla el­de eden Türkiye yarattığı değerin farkında mı? Dünyanın 7. büyük tarımsal hasılasına sahip Türkiye yarattığı değeri de performansı da anlatamayacak kadar gergin ve gü­vensiz. Soru şu, Türkiye bu kadar çok üretip bu kadar az değeri nasıl yaratıyor, sorun nerede?

Türkiye’de tarım tartışmaları, uzun yıllardır romantize edilmiş bir dilin esiri. “Bereketli Anadolu, dört mevsim üretim” gibi ifadeler, tarımı kutsallaştıran Türkiye’nin kültürel bir kör noktasına, gerçe­ği örten bir kamuflaja dönüşmüş durumda. Düşen çiftçi gelirleri, artan çiftçi borçları/girdi fiyatla­rı, tarımsal örgütlülükteki zayıf performans, finansmana erişim problemleri, iklim riskli kayıplar, enflasyon gibi pek çok etmenden ötürü Türk tarımı verimsiz, par­çalı Anadolu topraklarında neyi başardığını dillendiremiyor. Ger­çek tablo bambaşka.

Fao’ya gö­re, tarım topraklarımızın yalnız­ca %3’ü organik madde açısından verimli. Dünya ortalamasında bir kişi, 2 dekar tarım alanının üret­tiği gıdayla beslenebilirken, Tür­kiye’de aynı kişi için 2,8 dekar ge­rekiyor. Farkın nedeni, toprak ve­rimsizliği, girdi bağımlılığı.

Nüfus açısından dünyanın 18. büyük ülkesi olan Türkiye, tarım­sal hasılada yedinci sırada olup 2024’te 36,2 milyar dolarlık tarım ve ormancılık ihracatıyla, ilk 20 ihracatçı ülke arasına bile giremi­yor. Dünya Bankası’na göre küresel tarım ticaretindeki payımız, yüz­de 1,5. Nüfusumuz az, üretimimiz çok, ihracatımız da düşük ise so­run nerede. Yozgat’ın, Çorum’un, İç Anadolu’nun geniş bölümleri, yoğun gübre, su ve enerji kullanı­mı olmadan üretim yapamaz halde.

Agrifin kurucusu Tarım eko­nomisti İbrahim Oğuz hasılamı­za oranla neden........

© Dünya