Sıfır kaza kültürü: Mükemmeliyetin makyajı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bütçe görüşmeleri, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda protesto ile başladı. Muhalefet milletvekilleri, Kocaeli’nin Dilovası ilçesindeki depoda çıkan yangında hayatını kaybedenlerin fotoğraflarını masalarına koyarak, Bakan Işıkhan’ı istifaya çağırdı. Bütçe sunumunda Işıkhan, “Sıfır kaza kültürünü hedefliyoruz” dedi. Sanki hükümetin zaman zaman açıkladığı, ama hiçbir zaman tutmayan enflasyon hedefleri gibi.
Herkes, sıfır kaza kültürünün kulağa hoş gelen tınısını sever. Şekersiz çikolatanın aynı tadı vereceğini vaat etmesi gibi rahatlatıcı bir çekiciliği vardır. Hayal etmesi güzeldir, ama gerçeklik pek de işbirliğinden yana olmaz. Yine de pek çok kurum bu slogana hevesle sarılır; sanki yüksek sesle söylemek, fiziği, insan davranışını ve olasılık yasalarını sihirli bir şekilde yeniden düzenleyebilirmiş gibi.
Asıl sorun, slogan günlük uygulamayla karşılaştığında başlar. Yöneticiler sıfır kaza hedefine göre değerlendirildiğinde sıfıra ulaşmanın en güvenilir yolu, kazaları ortadan kaldırmak değil, raporlamayı ortadan kaldırmaktır. Bir anda küçük yaralanmalar önemli bir şey değil, kayıp düşmeler ufak bir dengesizlik, ramak-kalalar ise sessizce buharlaşır; hiç kimsenin bozmak istemediği kusursuz bir güvenlik karnesi gibi, sayılar mükemmel görünmeye başlar.
Olaylar dramatikleştiğinde ve sayıların saklanması artık imkansız olduğunda, otoriteler hemen bir günah keçisi aramaya yönelir – ama asla kendilerini değil. Çünkü, sorumluluğun başka bir yerde olduğuna peşinen inanılır. Böyle felaketlerden sonra sadece bakanların değil, başbakanların ve tüm kabinelerin istifa ettiği günleri hatırlıyorum: 2020’de tarihin en büyük nükleer olmayan patlamalarından biri olan ve 218 kişinin ölümüne yol açan, amonyum nitratın usulsüz depolanmasından kaynaklanan Beyrut Limanı faciasının ardından, Başbakan Hassan Diab ve tüm kabinesi birkaç gün içinde istifa etti. Romanya Başbakanı Victor Ponta ve kabinesi, 2015’te 64 kişinin öldüğü gece kulübü yangını sonrası, yaklaşık 20 bin kişinin sokaklara çıkıp protesto etmesi üzerine istifa etti. Yunanistan Ulaştırma Bakanı Kostas Karamanlis, 2023’te 57 yolcunun öldüğü ülke tarihinin en ölümcül tren kazası olan Tempi tren faciası sonrası istifa etti. Bizim ülkede çok daha ölümcül olaylarda bile hangi........





















Toi Staff
Sabine Sterk
Penny S. Tee
Gideon Levy
Waka Ikeda
Mark Travers Ph.d
Grant Arthur Gochin
Tarik Cyril Amar