Yazı dizimizin birinci bölümünde Bering Boğazı’ndan başlayarak Arktik’in neden yeniden dünya siyasetinin ve ticaretinin gündemine girdiğini ele aldık. Bering tüneli tartışmasının önemi, yalnızca iki kıtayı birbirine bağlayabilecek bir mühendislik projesinden kaynaklanmıyor. Asıl önem, dünya ekonomisinin ve jeopolitiğinin yön değiştirmekte olduğuna işaret etmesidir.

Ancak burada temel bir soru ortaya çıkıyor:

Dünyanın ağırlık merkezi neden değişiyor?

Çünkü büyük güçlerin yükselişini belirleyen yalnızca coğrafya değildir.

Üretim kapasitesi, enerji kaynakları, teknoloji geliştirme yeteneği, ulaştırma ağları ve nüfus dinamikleri de en az coğrafya kadar belirleyicidir.

Bugün dünya sisteminin ağırlık merkezi yalnız haritada değil; fabrikalarda, enerji sahalarında, araştırma merkezlerinde ve lojistik ağlarda da yer değiştirmektedir.

ÜRETİM ASYA’YA KAYIYOR

ABD hâlâ dünyanın en büyük ekonomilerinden ve en güçlü askeri aktörlerinden biridir. Ancak dünya üretimindeki ağırlığı geçmiş dönemlere göre gerilemektedir.

Küresel imalat üretiminde Çin’in payı son yıllarda yaklaşık yüzde 30 seviyesine ulaşırken, ABD ikinci sırada yer almakta ve Çin’in belirgin biçimde gerisinde bulunmaktadır. Bu tablo yalnız ekonomik bir........

© Aydınlık