menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Siyasal hayat, karizmatik liderlik ve devlet adamlığı

23 0
24.08.2026

Siyaset biliminde siyasal liderlik, fazlasıyla incelenen bir konudur. Çünkü siyasal hayatın, siyasal kurumların, siyasal kültürün oluşmasında ve gelişmesinde hem etkileyen hem de etkilenen olarak çok önemlidir lider. 

Türkiye; siyasetin lider merkezli yapıldığı ülkelerdendir. Hele de karizmatik liderlik, halkta her zaman yüksek kabul görür. Ne var ki, karizmatik liderlik, hitabet gücüyle, kelime dağarcığıyla, beden diliyle, jest ve mimikleriyle, meydanda, kürsüde, ekrandaki duruşu ve seslenişiyle, halkla kurduğu bağla, toplumdaki yansıması ve algısıyla, lideri olduğu partiye büyük avantaj sağlasa da, o partinin kurumsallaşmasını, partideki diğer isimlerin öne çıkmasını zorlaştırır çoğu zaman. Yani karizmatik lider partisi için hem büyük bir güçtür hem de kurumsallaşma önünde önemli bir engeldir. 

Karizmatik lider, ille de popülist lider anlamına gelmez. Tarihte, karizmatik olmakla birlikte, popülist olmayan lider de çoktur. Karizmatik liderin, aynı zamanda popülist olması, sadece kendi partisini değil, tüm siyasal yaşamı etkiler. Genellikle de olumsuz etkiler. Diğer liderler de ona benzemeye çalışırlar. Onu taklit eder, ona öykünürler. Böylelikle ideoloji, fikir, siyaset değil, polemik, çatışma, rakiple gerilimi tırmandırma öne çıkar sıklıkla. İdeolojik yönelimler, ekonomi politik tercihler değil, karizma, kişilik özellikleri, üslup öne çıkınca da, rakibe bel altı vurmak, hakaret etmek, özel hayat üzerinden yüklenmek, politik polemiklerin de ötesine geçer. Sıklıkla bu tartışmalar ve hakaretler sonucunda, iş yargaya taşınır. Türk siyasal yaşamında yaygındır, olağandır bu durum. 

Türkiye, karizmatik lider yetiştirmede mahir bir ülkedir. Siyasetin solu da sağı da, sosyalist sol da İslamcı sağ da karizmatik liderler çıkarmıştır. Bülent Ecevit’ten Süleyman Demirel’e, Necmettin Erbakan’dan Recep Tayyip Erdoğan’a, Turgut Özal’dan Alparslan Türkeş’e, Adnan Menderes’ten Mehmet Ali Aybar’a varıncaya dek geniş bir yelpazede bir çırpıda çok........

© 12punto