Millî Mücadele'nin yalnızca askerî ve siyasî yönlerini ele almak, bu büyük mücadelenin ruhunu anlamak için yeterli değildir.

Çünkü Anadolu insanının hayatında din, vatan ve millet kavramları birbirinden tamamen kopuk değildi. İşgal yıllarında halkın moralinin ayakta tutulmasında, birlik ve beraberliğin sağlanmasında din adamlarının da önemli bir yeri vardı.

Hocalar, müftüler, müderrisler ve şeyhler, halkın karşısına çıkarak vatanın savunulmasının önemini anlatıyor; işgale karşı direnme çağrıları yapıyorlardı. Nitekim Millî Mücadele lehine kamuoyu oluşmasında din adamlarının önemli roller üstlendiği, tarih araştırmalarında da ortaya konulmuştur.

Bu durum bize önemli bir gerçeği gösterir: Millî Mücadele, toplumun bütün kesimlerinin kendi imkânlarıyla katkıda bulunduğu topyekûn bir mücadeleydi.

Anadolu'nun köylerinde, kasabalarında ve şehirlerinde insanlar vatanın kurtuluşu için farklı şekillerde sorumluluk üstlendiler. Kimi cephede savaştı, kimi cephe gerisinde hizmet etti, kimi de sözleriyle ve duasıyla milletin moralini diri tuttu.

Bütün bunların yanında Mustafa Kemal Paşa'nın din ve İslâm hakkındaki sözleri de tarihî açıdan üzerinde durulması gereken bir konudur.

Bu konuda farklı dönemlerde farklı değerlendirmeler yapılmış, zaman zaman birbirine zıt iddialar ortaya atılmıştır. Oysa sağlıklı bir tarih okuması yapmak istiyorsak öncelikle belgelere ve doğrudan kaynaklara bakmamız gerekir.

Atatürk Araştırma........

© Yeni Mesaj