Sosyal medya platformları; kamu çalışanlarının maaş yetersizliği şikayetlerinin, kurum içi ve kurumlar arası ücret karşılaştırmalarının, farklı meslek gruplarının birbirlerinin maaşlarını sorguladığı tartışmaların, maaş artışı ve çalışma şartlarının iyileştirilmesi taleplerinin ve bunlara dair yorumların sonu gelmez şekilde tekrarlandığı bir mecraya dönüşmüş durumda…Bu tartışmalar, genel olarak kimin kimden daha fazla maaş aldığına ve dönemsel artışlara odaklandığı için ücret ve maaş sisteminde zaman içinde yaşanan yapısal değişimler gözden kaçırılıyor.Oysa bu alandaki gerçek değişimi anlayabilmek için maaşların ne kadar arttığından çok, farklı meslek gruplarının, alt, orta ve üst gelir kademelerinin zaman içerisinde birbirlerine göre konumlarının nasıl değiştiğine bakmak gerekir. Çünkü ücret politikaları yalnızca gelirleri değil; kariyer teşviklerini, mesleklerin cazibesini ve çalışma hayatındaki hiyerarşiyi de şekillendiriyor.Bu sebeple, bu konuda değerlendirme yapılırken, yalnızca maaşların ne kadar arttığına değil; farklı meslek ve unvanların birbirlerine göre konumlarındaki değişime de bakmak gerekir.Türkiye 2002’den bu yana hızlı bir enflasyon süreci yaşadı.2002 yılından 2026’ya, 100 TL’nin enflasyon karşısında uğradığı değer kaybını dikkate alırsak, kümülatif olarak bugün 5.000 TL civarında bir nominal değere ulaştığını, yani 50 kat artış gösterdiğini söyleyebiliriz.24 yıllık bu dönemde, özel sektörde, 2002 öncesine göre;-Asgari ücret miktarı, enflasyona göre oldukça yüksek oranda (üç kat) arttı. Ancak tüm çalışanlar içinde asgari ücretlilerin oranı yükseldi:2002 Aralık ayında net asgari ücret 184 TL iken, 2026 yılı Ocak ayında nominal olarak yaklaşık 152 katlık kümülatif bir artışla (yüzde 15.133 artış göstererek) 28.075 TL seviyesine yükseldi.Asgari ücret bu dönemde yalnızca taban ücret olmaktan çıkıp, özel sektör ücret piyasasının temel referans rakamına dönüştü.-Ortalama ücret düzeyleri düştü ve asgari ücrete yaklaştı;Ücret dağılımı alt seviyelerde sıkıştı; ara kademe çalışanların asgari ücrete göre sahip oldukları ücret avantajı belirgin şekilde azaldı.-Asgari ücret ve  üzerinde maaş alanların oranı, tüm çalışanlar içinde yükseldi.2002 yılında asgari ücret civarında çalışanların oranı toplam istihdam içinde -20 civarındayken, günümüzde bu oran E-50 bandına çıktı. Avrupa genelinde bu oran %5-10 civarındadır.Böylece özel sektörde ücret piramidinin orta bölümü daraldı ve çalışanların önemli bir kısmı asgari ücret çevresinde kümelendi. Ortalama ücretin, “asgari ücretlileşmesi” olarak tabir edilen bu duruma,........

© Karar