menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kamuoyu kimin oyu?

17 0
27.08.2026

Ne kadar çok kamuoyu araştırması yapan oluşum varmış… Partiler “kuruldum”, siyasete soyunan “ben de geldim” dediği andan itibaren “ölçüyorlar”… Pierre Bourdieu’nun ‘Kamuoyu Yoktur’ başlıklı ünlü eleştirisinden hareketle, H. Tufan’ın derlediği Kamuoyu Kimin Oyu? çalışmasını anımsadım…

Kamuoyu ölçüm/araştırma yapıları sürekli bir şeyleri ve özellikle siyaseti ölçüyorlar ve ölçtüklerini söylüyorlar ama birinin ölçüsü diğerini tutmuyor… En garabet örneklerini Yeni Parti’nin kurulması ile yaşadık. Kurulduğu gün birinci çıkaranı da oldu, ikinci sıraya yerleştireni de, daha aşağılara iteni de… Bir kısmı ise bölündükleri CHP ile başa baş gösterdi, bir kısmı CHP’yi eksilere indirdi, hatta gömdü…

Akıllara gelen soru şu: Bunlar birbirlerinden farklı parametrelerle mi yokluyorlar, ölçüyorlar? Bu işin bir bilimsel standardı yok mu? Nasıl oluyor da birinde en üstte olan diğerinde yerlerde sürünüyor veya birinde var olan diğerinde adeta buharlaşıyor?

Elbette bu işin bir ciddiyeti, kuralı, yöntemi var, olmalı… Çünkü kamuoyu araştırmaları, demokratik siyasetin önemli bilgi kaynaklarındandır. Bilimsel yöntemlerle yapıldığında toplumun siyasal eğilimlerini, beklentilerini ve değişen tercihlerini anlamaya, siyasetçilerin toplumsal talepleri görmesine ve kamuoyunun siyasal gelişmeleri daha sağlıklı değerlendirmesine katkı sağlar. Yani herkes boyunun ölçüsünü az çok görür…

Şu da var ki bir kamuoyu araştırmasının bilimsel niteliği tek başına ortaya koyduğu rakamların gerçekçi görünmesiyle belirlenemez. Örneklemin nasıl oluşturulduğu, kaç kişiyle görüşüldüğü, araştırmanın hangi tarihler arasında gerçekleştirildiği, görüşme yönteminin ne olduğu, soruların nasıl hazırlandığı, kararsız seçmenlerin nasıl değerlendirildiği ve sonuçların hangi ağırlıklandırma yöntemiyle hesaplandığı bilinmelidir.

Öyle nevzuhur, kim tarafından, ne zaman, ne şekilde yapıldığı bilinmeyen, cafcaflı bir araştırma kurumu adı yazılarak bu işler olmaz…

Araştırmayı kimin yaptırdığı ve finanse ettiği de aynı ölçüde önemlidir. Uluslararası meslek standartları, kamuoyu araştırmalarında bu bilgilerin mümkün olduğunca şeffaf biçimde açıklanmasını temel bir etik ilke olarak kabul etmektedir.

Metodolojisi ve finansmanı hakkında yeterli bilgi bulunmayan bir araştırmanın bilimsel değerini kamuoyunun bağımsız biçimde değerlendirmesi güçleşir.

Farklı isimli araştırma kuruluşlarının aynı siyasi tabloya ilişkin ve üstelik aynı dönemde birbirinden oldukça uzak sonuçlar........

© Haber7