Aynı anda 500 binden fazla küçük işletme çalışıyor. Bu işletmelerin büyük kısmı, 2010’dan bu yana aşındırılan teknik personel zorunluluğunun gölgesinde iş görüyor. Gıda güvenliği eğitimi bir maliyet kalemi değil. Sermayeden bağımsız, kamusal bir giriş bileti. Bugün bu bileti kimse sormuyor.

Restoran, Fırın, Pastane Açmak İçin Ne Gerekiyor?

Türkiye’de bir restoran, fırın ya da küçük ölçekli gıda üretim tesisi kurmak için yasanın size koyduğu bir sermaye eşiği yok. Belediyeden alacağınız iş yeri açma ruhsatı yalnızca dükkanın fiziksel koşullarına bakıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan alacağınız kayıt ya da onay belgesi sadece temel hijyen gerekliliklerini arıyor. Bir gıda işletmesi açabilmek için lisans diploması ya da tamamlanmış bir mesleki eğitim de istemiyorlar.

İşin içini biraz daha açayım. Motor gücü 30 beygiri veya çalışan sayısı 10 kişiyi aşmayan işletmeler hiçbir gıda mühendisi, ziraat mühendisi veya veteriner hekim bulundurmak zorunda değil. Bu eşiğin altında kalan yüzbinlerce işyeri, personeline bir defaya mahsus verilen 8 saatlik hijyen eğitimi sertifikasıyla işini yürütebiliyor. Yani mahalleye çıkan simitçinin, köşedeki pastacının, sabah karanlığında ekmek çıkaran fırının arkasında bir mühendis de yok, işletmeyi düzenli denetleyen bir uzman da.

“Önünüzü açıyoruz, girişimci olun” söyleminin pratikteki karşılığı tam da bu. Ne parası ne de mesleki bilgisi olan bir girişimci, tek başına halk sağlığını omuzlamak zorunda bırakılıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı yılda ortalama 1,4 milyon denetim yapıyor. Bu denetimlerden ortalama 30 bin idari yaptırım çıkıyor. İhlal oranı yüzde 2’ye yaklaşıyor. Yüzlerce kez taklit ve tağşişten, yani gıda sahtekarlığından yakalanan işletmeler marka değiştirip piyasaya geri dönüyor. Bu tabloyu, sistemin fiilen çöktüğünün en açık belgesi olarak görüyorum. Ayakta duruyormuş gibi görünmesi işin esasını değiştirmiyor.

Gıda Neden Sıradan Bir Mal Gibi Düzenlenemez?

Gıda, sıradan bir ticari mal gibi düzenlenemeyen bir kamusal değer. Piyasaya bırakıldığında kendini düzeltmiyor. Tersine, kendi çürümesini büyütüyor. Çalışan personele verilen 8 saatlik hijyen eğitimi........

© Gerçek Gündem