Avrupa’daki aşırı sıcaklar Türkiye için bir erken uyarı alarmı mı?
Avrupa’yı kasıp kavuran ve birçok ülkede ölümlere yol açan benzeri görülmemiş sıcak hava dalgası, Türkiye’yi şimdilik teğet geçmiş durumda. Avrupa genelinde kırmızı alarmların verildiği, okulların tatil edildiği, Louvre Müzesi, Eyfel Kulesi gibi turistik yerlerin ziyaret saatlerini kısalttığı ve hastanelerin dolup taştığı bu günlerde, Türkiye bu atmosferik olayın görece serin ve yağışlı tarafında yer alarak krizin dışında kaldı. Ancak uzmanlar ve bilimsel raporlar, bu durumun geçici olduğunu belirterek temmuz ve ağustos ayları ile gelecekteki yazlar için kritik uyarılarda bulunuyor.
Avrupa 40 derecede neden felç oluyor?
Bilim insanları, Avrupa’da sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkmasıyla hayatın durma noktasına gelmesinin ardında yalnızca yüksek sıcaklıklar değil, kıtanın yapısal ve meteorolojik dezavantajları yattığını dile getiriyor. Kıta, geçmişteki serin yazlara göre inşa edilmiş bir altyapıya sahip ve klima kullanımı oldukça düşük.
Tehlikenin asıl kaynağı ise Kuzey Afrika’dan gelen sıcak havanın yüksek basınç sistemi tarafından kıtanın üzerine adeta bir kapak gibi oturtulmasını ifade eden “ısı kubbesi” olarak gösteriliyor. Bununla birlikte atmosferde oluşan kalıcı ve geniş bir yüksek basınç sistemini tanımlamakta kullanılan “omega blokajı” da bu atmosferik olayda etkili olan etmenlerden birisi olarak değerlendiriliyor. Bu durgun sistem altında hava dağılamıyor ve ısı her gün bir önceki günün üzerine birikiyor. Şehirlerde gecelerin yeterince serinlememesi (tropik geceler), insan bedeninin ısıya dayanmak için ihtiyaç duyduğu fizyolojik toparlanma fırsatını ortadan kaldırıyor. Ayrıca, Avrupa’nın hava kirliliğine karşı yürüttüğü başarılı mücadele ironik bir yan etki yaratarak gökyüzünü temizledi; azalan aerosoller nedeniyle yüzeye ulaşan güneş enerjisi arttı ve “güneşlenme parlaması” denilen bu olgu, sıcakların şiddetini daha da artırdı.
‘Gelecek yazların daha serin geçmesini beklemek gerçek dışı’
World Weather Attribution - Dünya Hava Atıfı (WWA) ve ClimaMeter gibi önde gelen bilimsel konsorsiyumların raporları, bu sıcak hava dalgasının fosil yakıt tüketimine dayalı insan kaynaklı iklim değişikliği olmaksızın gerçekleşmesinin olanaksız olduğunu ortaya koyuyor. İklim değişikliği, Avrupa’daki sıcak hava dalgalarını 2 ila 4 derece daha sıcak hale getirdi.
Uzmanların bu konudaki görüşleri oldukça net: Imperial College London’dan Dr. Theodore Keeping, bu olayın Avrupa’da bugüne kadar görülen en şiddetli ve........
