Sosyal güvenlik mevzuatına göre, 5510 sayılı Kanun’un 4/a (SSK) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar “işveren” olarak kabul edilmektedir.

Sosyal güvenlik açısından işveren sayılmanın temel unsuru, 4/a veya 4/c kapsamında sigortalı sayılan kişileri çalıştırmaktır. Bu nitelikte bir kişiyi çalıştırmayanlar, sosyal güvenlik yönünden işveren olarak kabul edilmemektedir.

İşveren kadar, işveren vekilinin kim olduğu da iş hukuku, sosyal güvenlik hukuku ve iş sağlığı ve güvenliği açısından önem taşımaktadır.

Çünkü işveren için öngörülen yükümlülüklerden işveren vekilleri de sorumlu tutulmaktadır.

Genel olarak işveren vekili; işveren adına hareket eden, işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kişiyi ifade etmektedir.

5510 sayılı Kanun’un 12. maddesinde, işveren adına ve hesabına, işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimse işveren vekili olarak tanımlanmış, Kanunda geçen işveren deyiminin işveren vekilini de kapsadığı belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde ise, “İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur. Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Sosyal güvenlik yönünden işveren vekili

Bir kişinin sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında işveren vekili olarak sorumlu tutulabilmesi için belirli unsurların birlikte bulunması gerekmektedir.

Buna göre, sosyal güvenlik yönünden işveren vekili sayılabilmek için işin veya görülen hizmetin bütününü yönetmek ve işveren adına ve hesabına hareket etmek unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

İşin bütününü yönetme koşulu arandığından, gerekli görevlendirmenin yapılması hâlinde bir fabrikanın genel müdürü işveren vekili sayılabilir. Buna karşılık, aynı fabrikanın pazarlama, insan kaynakları ve üretim gibi........

© Ekonomim