Τα νέα όργανα διοίκησης της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας θα αναδειχθούν στο 39ο Πανελλαδικό Συνέδριό της, το οποίο ξεκινά μεθαύριο στο Ηράκλειο Κρήτης μέσα σε ένα εξαιρετικά δυσμενές για την υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων περιβάλλον, που αντανακλάται σε δυο συγκοινωνούντα δοχεία: την εδραίωση ενός καθεστώτος εργοδοτικής ασυλίας και τον εκφυλισμό του εργατικού κινήματος.

Εκπρόσωποι Ομοσπονδιών και Εργατικών Κέντρων καλούνται να εξετάσουν τους ενδογενείς παράγοντες της βαθιάς συνδικαλιστικής κρίσης στις τετραήμερες εργασίες του τακτικού συνεδρίου, που θα διεξαχθούν στον απόηχο δύο σημαντικών εξελίξεων.

Πρώτον, τη νομοθέτηση της συμφωνίας για την αύξηση των συλλογικών συμβάσεων. Ο πρόσφατος νόμος επαινείται από κυβέρνηση και κοινωνικούς εταίρους ως ιστορικός αλλά αποδοκιμάζεται από τους επικρατές του για την αναβάθμιση του ρόλου της ΓΣΕΕ στη δυνατότητα επέκτασης των ΣΣΕ και για την περαιτέρω υποβάθμιση του Οργανισμού Μεσολάβηση και Διαιτησίας.

Δεύτερον, η έρευνα των εισαγγελικών αρχών σε βάρος έξι προσώπων μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της τριτοβάθμιας οργάνωσης, Γιάννης Παναγόπουλος, για υπεξαίρεση και νομιμοποίηση μαύρου χρήματος από φερόμενους «στημένους» διαγωνισμούς προγραμμάτων κατάρτισης αναζωπύρωσε τις καταγγελίες παρατάξεων για αναπαραγωγή συσχετισμών στη ΓΣΕΕ και συναινετικού στις κυβερνήσεις συνδικαλισμού. Ο ίδιος σε δηλώσεις τους έχει απορρίψει ως αβάσιμους τους παραπάνω ισχυρισμούς τα παραπάνω.

Οι αντιπρόσωποι της πρώτης σε δυνάμεις ΠΑΣΚΕ και της δεύτερης Δημοκρατικής Αγωνιστικής Συνεργασίας, που πρόσκεινται στο ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ αντίστοιχα, θα συνεχίσουν με τις ομιλίες τους την ανοιχτή σύγκρουση, η οποία σε προηγούμενα συνέδρια είχε συνοδευτεί από επεισόδια.

Συνδικαλιστικές πηγές αναφέρουν στην «Εφ.Συν.» πως δεν αποκλείεται διάσπαση της επίσημης ΠΑΣΚΕ κατά της οποίας βάλλει το δίκτυο Συνδικαλιστικού του ΠΑΣΟΚ μετά τη διαγραφή του κ. Παναγόπουλου και τη ρήξη των ηγεσιών της Συνομοσπονδίας και της Χαριλάου Τρικούπη. Μέλη της «πράσινης» παράταξης έχουν δε απειλήσει από τον Φεβρουάριο με αποχώρηση από το κόμμα, εξαπολύοντας κατηγορίες στον κ. Ανδρουλάκη γιατί δεν στήριξε τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ στην υπόθεση με τα προγράμματα κατάρτισης.

Αντίθετα, σε πηγαδάκια της Πανελλαδικής Σύσκεψης του ΠΑΜΕ την 4η Απρίλη υπήρχε αισιοδοξία για ενίσχυση της ΔΑΣ στο συνέδριο, αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό ώστε να κατακτήσει την πρωτιά, όπως συνέβη με συσπειρωμένες στο Μέτωπο δυνάμεις κατά τη διάρκεια σειράς συνδικαλιστικών αρχαιρεσιών (ΑΔΕΔΥ, Εργατικό Κέντρο Αθήνας κ.ά.). Οι δύο άλλες αριστερές παρατάξεις, ΕΜΕΙΣ-ΑΡΚΙ και ΕΑΚ, κατεβαίνουν αυτή τη φορά σε κοινό μέτωπο, προβάλλοντας την ανάγκη ενότητας και αλλαγής κατεύθυνσης.

Στο κάλεσμά της για τη νέα αναμέτρηση η ΔΑΣ υποστήριξε πως η ηγεσία της ΓΣΕΕ λειτούργησε ως η παράταξη της κυβέρνησης της Ν.Δ. μέσα στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, κάνοντας λόγο για μηχανισμό χειραγώγησης, ενσωμάτωσης και εξαγοράς ως τελική έκφραση της γραμμής του κοινωνικού εταιρισμού και της υποταγής στα κέρδη του κεφαλαίου και των πολιτικών του δυνάμεων.

Ειδικότερα, χαρακτήρισε την πλειονότητα της ΓΣΕΕ «όλο και πιο βαθιά χωμένη στα προγράμματα κατάρτισης, στον πακτωλό των εκατομμυρίων που λαμβάνει από κρατικά και ευρωπαϊκά προγράμματα για να διατηρεί τον χρήσιμο ρόλο της στο σύστημα της εκμετάλλευσης.

Τέτοιος μηχανισμός κατέληξε να είναι εκτός των άλλων και το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, που αξιοποιήθηκε ως όχημα για να περνά η αντεργατική πολιτική μέσα στα συνδικάτα, να προχωρά η ενσωμάτωση και η εξαγορά συνδικαλιστών και η “υλοποίηση” των προγραμμάτων που “εξασφάλιζε” πλαστούς συσχετισμούς σε ανύπαρκτα σωματεία».

Στις παραπάνω καταγγελίες ήρθαν να προστεθούν αυτές για καθυστερήσεις πληρωμών. Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Πάτρας ισχυρίστηκε τη Μεγάλη Πέμπτη πως η ηγεσία της ΓΣΕΕ δεν κατέβαλε μισθούς και δώρα σε εργαζόμενες του Κέντρου, με στόχο να βάλει εμπόδια στη λειτουργία του.

Επίσης, η Ομοσπονδία Συνταξιούχων ΙΚΑ καταδίκασε απόπειρα αποκλεισμού των μελών του, που βάσει του καταστατικού της Συνομοσπονδίας έχουν δικαίωμα λόγου και συμβουλευτική ψήφο. Η Ομοσπονδία κατήγγειλε ότι ενημερώθηκε περί εντολής να μη μεταβούν αντιπρόσωποι των συνταξιούχων στο Ηράκλειο για τις διαδικασίες εκλογής των τριών μελών τους, όπως προβλέπεται, αλλά να την πραγματοποιήσουν στην Αθήνα.

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας ΙΚΑ «πήρε την απάντηση ότι αυτή είναι η απόφαση της πλειοψηφίας και γίνεται για λόγους οικονομίας και άλλα φαιδρά [...] Οι εκλεγμένοι συνταξιούχοι θα πάρουν μέρος στο συνέδριο της ΓΣΕΕ και δεν πρόκειται να επιτρέψουν σε κανένα, με πραξικοπηματικό τρόπο, να αποκόψει το συνταξιουχικό κίνημα από το εργατικό».

Οπως και να διαμορφωθούν οι συσχετισμοί την επόμενη μέρα, παραμένει ζητούμενο από το ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο ένα εγχείρημα ανανέωσης με στόχο τη μαζικοποίηση των κατακερματισμένων συνδικάτων και την ανάσχεση της γενικευμένης επίθεσης στον κόσμο της εργασίας. Ενός κόσμου που δεν έχει δει ακόμη καρπούς από την οικονομική ανάκαμψη εξαιτίας της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας, της συρρίκνωσης των εισοδημάτων και της όξυνσης των ανισοτήτων.

Περιττό να αναλύσουμε τα δραματικά αποτελέσματα της απίσχνανσης του εργατικού κινήματος στη διάλυση του πεδίου των εργασιακών σχέσεων και στην αποδιάρθρωση του συστήματος των συλλογικών διαπραγματεύσεων: απελευθέρωση της 13ης ώρας εργασίας σε μία ή δύο δουλειές, διευθέτηση ωραρίου σε εβδομαδιαία βάση και αλγοριθμοποίηση του κατώτατου μισθού προστέθηκαν μόνο τα τελευταία χρόνια στην πτώση του μέσου μισθού και της αγοραστικής δύναμης των πραγματικών απολαβών.

Το πλήγμα στο δικαίωμα στην απεργία και στη συνδικαλιστική δράση επί Ν.Δ. έχει φέρει πρωτοφανείς διώξεις εργαζομένων με αφετηρία τα συλλαλητήρια για τα Τέμπη, οι οποίες μαζί με τις εκδικητικές απολύσεις συνδικαλιστών, ενισχύουν το κλίμα φόβου στους χώρους δουλειάς και υπονομεύουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της εξαιρετικά χαμηλής συνδικαλιστικής πυκνότητας, που σε ορισμένους τομείς φτάνει μονοψήφια και μηδενικά ποσοστά.

Επιστροφή στον μαχητικό συνδικαλισμό ζητούν νέοι εργαζόμενοι

Ζητούν αναθεώρηση κεντρικών πολιτικών και οργανωτικών πρακτικών με ριζική αλλαγή της άκαμπτης «γραμμής», η οποία επιβάλλεται από τα «πάνω» και παραβλέπει σοβαρά ζητήματα, όταν αυτά δεν περιλαμβάνονται στη θεματολογία της ή/και όταν άπτονται δύσκολα διαχειρίσιμων πτυχών της πραγματικότητας

Εν όψει του 39ου Συνεδρίου η «Εφ.Συν.» απευθύνθηκε σε ενταγμένους και ανένταχτους νέους διαφορετικών ιδεολογικών πεποιθήσεων, ρωτώντας πώς θα μπορούσε κατά τη γνώμη τους να γίνει πράξη το φετινό σύνθημά του: «Συνδικάτα ανοιχτά και δημοκρατικά για τους εργαζόμενους, για τη νέα γενιά».

Κατά πόσο θεωρούν εφικτή μια επανορθωτική στρατηγική προκειμένου αφενός να εισακούονται οι θέσεις τους στη διαμόρφωση των διεκδικητικών πλαισίων και αφετέρου να υπάρξει μέριμνα με ρεαλιστικούς όρους για την αναζήτηση λύσεων στα προβλήματά τους; Πώς η επιτυχής συνδικαλιστική παρέμβαση στους χώρους δουλειάς δύναται να λειτουργήσει ως καταλύτης για τον προσανατολισμό των εργαζομένων διαμορφώνοντας όρους κόστους - οφέλους που ωθούν στη δράση;

Προϋπόθεση, απαντούν, η αναθεώρηση κεντρικών πολιτικών και οργανωτικών πρακτικών με ριζική αλλαγή της άκαμπτης «γραμμής», η οποία επιβάλλεται από τα «πάνω» και παραβλέπει σοβαρά ζητήματα, όταν αυτά δεν περιλαμβάνονται στη θεματολογία της ή/και όταν άπτονται δύσκολα διαχειρίσιμων πτυχών της πραγματικότητας.

«Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων στη ΓΣΕΕ και σε κάθε οργάνωση οφείλουν να αφουγκράζονται τα ζητήματα στον εκάστοτε κλάδο και ειδικά στους πιο επισφαλείς χώρους, που συνήθως δεν έχουν καν σωματεία. Οπου υπάρχουν, για να προσελκύσουν κόσμο, πρέπει να βάλουν νερό στο κρασί τους και να μην παπαγαλίζουν μόνο την ατζέντα των κομμάτων τους. Ακόμα και αν δεν ενδιαφέρονται μόνο για τις ψήφους, έτσι φαίνεται. Βλέπουμε μια μεγάλη διαφορά σε ό,τι αφορά από τη μια πλευρά την εργασία μας και από την άλλη τους μισθούς μας χωρίς ιδιαίτερες αντιστάσεις ενδιάμεσα. Χρειάζεται να μπει στα λόγια και όχι στην πράξη το καλό του εργαζόμενου πάνω από το κομματικό όφελος» δηλώνει η 34χρονη Μαρία, εργαζόμενη σε επιχείρηση εστίασης.

«Πώς να δούμε τη Συνομοσπονδία ως πραγματικό διαπραγματευτή των συμφερόντων μας, αφού δεν προκήρυξε το φθινόπωρο ούτε μια δεύτερη μέρα απεργίας ενάντια στο νομοσχέδιο για το 13ωρο, όπως ζητούσαν τα συνδικάτα;» διερωτάται η ίδια, κάνοντας λόγο για ατολμία ή απροθυμία σύγκρουσης με μηχανισμούς συμφερόντων των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων επί δεκαετίες.

«Η εργοδοτική τρομοκρατία λειτουργεί ανασταλτικά. Χιλιάδες εργαζόμενοι δεν τολμούν καν να γίνουν μέρος σε ένα συνδικάτο, φοβούμενοι τις συνέπειες, αφού τα αφεντικά απειλούν όσους σηκώνουν κεφάλι», αναφέρει η εργαζόμενη. Τι προτείνει για την ενθάρρυνση της οργανωμένης ένταξης; Συμπερίληψη απόψεων και ατόμων και δικλίδες ασφαλείας για τη διασφάλιση των καταστατικών προβλέψεων, από την τήρηση πρακτικών μέχρι τις διαδικασίες λήψεις αποφάσεων.

«Αν η ΓΣΕΕ δεν ξεπουλά τους εργατικούς αγώνες και είναι απλά δυσλειτουργική, γιατί δεν φροντίζει να αντιμετωπίσει το όποιο ζήτημα, αντί να κανονικοποιεί την κατάσταση;» ρωτά ο 26χρονος Γρηγόρης, ημιαπασχολούμενος σε τηλεφωνικό κέντρο, που έχει από τα φοιτητικά του χρόνια αποστρατευτεί από τη συλλογική δράση, αδυνατώντας να βρει συνδικαλιστική φωνή να τον εκφράζει.

Και οι δύο νιώθουν απροστάτευτοι και εγκλωβισμένοι σε καθεστώς πλήρους εργασιακής ανασφάλειας, απευθύνοντας έκκληση σχετικά με τη διερεύνηση και υλοποίηση πρακτικών που θα σπάσουν τη διεκδικητική ρουτίνα, θα επαναφέρουν τη συγκρουσιακή τροχιά και θα ανατρέψουν το έλλειμα αναπαραστάσεων νίκης – καθοριστικό κατά τους ίδιους εμπόδιο για την εκδήλωση συνδικαλιστικής δράσης.

«Οι νεοφιλελεύθερες πρακτικές, ακόμα και από αριστερές κυβερνήσεις, και η γραφειοκρατικοποίηση του τριτοβάθμιου συνδικαλισμού καλλιεργούν ουσιαστικά την ηττοπάθεια. Πως, ό,τι κι αν κάνεις, τίποτα δεν αλλάζει» τονίζει ο νεαρός συνομιλητής μας και συνδέει τους αγώνες για δίκαιους μισθούς, ασφαλείς θέσεις εργασίας και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας με την ευρύτερη υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών.

«Το φάσμα των απαιτούμενων αλλαγών είναι μεγάλο. Από τη μερίμνα κατά των γραφειοκρατικοποιημένων διαδικασιών μέχρι την οικοδόμηση νέων στρατηγικών με σκοπό την ικανοποίηση, έστω μερικώς, αιτημάτων του κόσμου της εργασίας, και τη συμβολή του εργατικού κινήματος στην οικοδόμηση ρηξικέλευθων πολιτικών σχεδίων με σαφή ρήξη απέναντι στη ρεφορμιστική στρατηγική που κυριαρχεί» μας λέει και υπογραμμίζει, τέλος, τον κίνδυνο ενίσχυσης ακροδεξιών σχηματισμών εξαιτίας της χρεοκοπίας του πολιτικού κατεστημένου.

© EFSYN - Ελληνική οικονομία