Pratikte, otuz sekiz ülkenin yazdığı kuralları yüz doksan üç ülke uyguluyor. Konu tam da bugünlerde New York'ta tartışı­lıyor.

Birleşmiş Milletler Uluslarara­sı Vergisel İş Birliği Çerçeve Söz­leşmesi'ne ilişkin Hükümetlera­rası Müzakere Komitesi'nin be­şinci oturumu 3 Ağustos 2026'da başladı. 13 Ağustos'a kadar hem çerçeve sözleşme taslağının hem de ilk iki protokolün tamamlan­ması hedefleniyor. Protokoller­den biri sınır ötesi hizmetlerin, dijital hizmetler dâhil, vergilen­dirilmesine, diğeri uyuşmazlıkla­rın önlenmesi ve çözümüne iliş­kin. Sürecin dayanağı Genel Ku­rul'un Aralık 2024'te kabul ettiği Görev Tanımı. Müzakerenin bir takvimi var ve nihayetlenen met­nin imzaya açılması bekleniyor.

OECD neden bunca zaman başroldeydi?

Bugün uluslararası vergi huku­ku dediğimiz şeyin büyük bölümü OECD tarafından hazırlanmış metinlere dayalıdır. Model Vergi Anlaşması, Transfer Fiyatlandır­ması Rehberi, BEPS, İki Sütunlu Yaklaşım vb. Hiçbiri teknik açı­dan bağlayıcı olmayan bu metin­ler, OECD sayesinde çoğu ülke­nin iç mevzuatına taşındı.

Temelde bağlayıcı olma­yan metinlerin bu ağırlığa ulaş­ması ilk bakışta çelişkili görün­se de teknik kapasite ve kurum­sal sürekliliğe dayalı başka bir seçenek olmaması bu sonucu ge­tirmişti. Daimi işyeri, emsallere uygunluk, matrah aşındırma gibi kavramlar bir kez yerleşince, bu sözlüğü kullanmayan ülkeler tar­tışmaya katılmakta bile zorlandı. Bu nedenle, OECD'nin konumu­nun hukuki bir yetkiden değil, bi­riken bu bilgi sermayesinden gel­diğini söyleyebiliriz.

Neden şimdi bir BM sözleşmesi?

Çünkü OECD'nin yaklaşık otuz sekiz üyesi var, Birleşmiş Millet­ler'in 193. Afrika, Latin Amerika ve Asya ülkelerinin yıllardır tek­rarladığı itirazlar üç noktada top­lanıyor. Kurallar ağırlıklı olarak gelişmiş ülkeler tarafından yazı­lıyor. Gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları yeterince gözetilmi­yor. Çok uluslu şirketlerin faali­yetinden doğan verginin önemli kısmı merkez ülkelerde........

© Dünya