Dünya ekonomisini çoğu zaman dev fabrika­lar, trilyon dolarlık şirketler, merkez banka­ları ve teknolojik gelişmeler üzerinden değerlen­diriyoruz. Oysa küresel ekonominin kaderi zaman zaman haritada güçlükle görülebilecek kadar dar birkaç su yolunda belirleniyor. Hürmüz, Malakka, Babülmendep, İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Süveyş ve Panama kanalları.

Arap Yarımadası ile İran arasında bulunan Hür­müz Boğazı, en dar noktasında yaklaşık 54 kilomet­re genişliğinde. Ancak gemilerin kullanabildiği ge­liş ve gidiş koridorlarının genişliği yalnızca 3,7’şer kilometre. Bu küçücük geçitten 2025 yılında günde yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürü­nü taşındı. Bu miktar, dünyadaki deniz yoluyla ger­çekleştirilen petrol ticaretinin yaklaşık dörtte biri­ne karşılık geliyor.

Küresel ham petrol ticaretinin ise yaklaşık yüzde 34’ü Hürmüz’den geçti. Üstelik mesele yalnızca petrol değil. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı­nın neredeyse tamamı Hürmüz’e bağımlı. Bu iki ül­kenin boğazdan geçen LNG ihracatı, küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 19’unu oluşturuyor. Do­layısıyla Hürmüz’deki bir kriz yalnızca petrol fiya­tını yükseltmiyor. Elektrik üretiminden petrokim­yaya, gübreden plastiğe, ulaştırmadan gıdaya kadar bütün ekonomik zinciri etkiliyor.

54 kilometrelik geçit dünya ekonomisinin kalbi

2026 yılının ilk aylarında Orta Doğu’daki ça­tışmalar nedeniyle Hürmüz geçişleri büyük ölçü­de durdu. Uluslararası Enerji Ajansına göre savaş öncesinde günlük yaklaşık 20 milyon varil olan ham petrol ve petrol ürünü akışı, bir dönem nere­deyse tamamen kesildi.

Bu gelişme,........

© Dünya