Studentski pokret u Srbiji uspeo je da otvori teme koje su godinama bile potisnute iz javnog života i da probudi uverenje da u društvu još postoji energija koja nije uprljana svakodnevnom partijskom trgovinom, korupcijom i političkim cinizmom.

Upravo zato su studentima podršku pružili ljudi različitih ideoloških uverenja, od građanske levice do nacionalno orijentisanih birača. Neki iz iskrene želje da pomognu, drugi u nadi da će sopstvene političke ambicije oživeti na talasu novog pokreta.

Međutim, sve do nedavno, studentski pokret je izbegavao najosetljivije političke teme. Politička artikulacija ostala je u okvirima „sigurnih“ pozicija: kritika vlasti, zahtev za institucionalnom odgovornošću, evropski put, pozivanje na demokratiju i vladavinu prava. Čak i rodoljubiva simbolika, zastave, crkveni motivi i nacionalna retorika, više je služila kao opšti kulturni okvir nego kao konkretan politički stav.

Zato je Memorandum o Kosovu i Metohiji predstavljao prvi stvarni test. Studenti su u memorandumu izneli stav koji je decenijama predstavljao minimum nacionalnog konsenzusa u Srbiji: da je Kosovo i Metohija sastavni deo Republike Srbije i da se to pitanje ne može rešavati mimo međunarodnog prava i širih geopolitičkih okolnosti.

To nije bio poziv na sukob, niti romantičarski nacionalizam, već pozicija koja je, u različitim oblicima, postojala kod gotovo svih ključnih političkih aktera moderne Srbije. Od Slobodana Miloševića, koji je i u Rambujeu prihvatao međunarodni format rešavanja kosovskog pitanja, preko Zorana Đinđića i Vojislava Koštunice, do Borisa Tadića i Tomislava Nikolića, niko nije dovodio u pitanje osnovni princip da je Kosovo pitanje državnog suvereniteta Srbije.

A onda je usledio paradoks. Deo javnosti koji je mesecima bezrezervno podržavao........

© Danas