ORSAM Kuzey ve Doğu Afrika Çalışmaları Koordinatörü Dr. Kaan Devecioğlu, Sebte'deki göç krizinin jeopolitik arka planını AA Analiz için kaleme aldı.

Temmuz 2026’nın son günlerinde Fas’tan İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk şehri Sebte’ye (Ceuta) yönelik kitlesel düzensiz geçişler, kısa sürede insani, güvenlik ve diplomasi boyutları bulunan uluslararası bir krize dönüştü. On binlerce kişinin kara sınırını aşarak veya denizden yüzerek şehre ulaşması, nüfusu ve kabul kapasitesi sınırlı olan Sebte’de olağanüstü bir baskı meydana getirdi. İspanyol güvenlik güçlerinin takviye edilmesi, işletmelerin kapanması, geçici barınma sorunları ve yaşanan can kayıpları, meselenin sıradan bir düzensiz göç vakasının ötesine geçtiğini gösterdi. Bununla birlikte olayın nedenleri konusunda ortaya atılan açıklamalar, sosyoekonomik etkenlerden devletler arası operasyon iddialarına kadar uzanan geniş bir yelpazeye yayıldı.

Mevcut veriler, hareketliliğin öncelikle Fas’taki ekonomik şartlar, genç işsizliği, Avrupa’ya ulaşma arzusu ve sosyal medyada yayılan yanıltıcı bilgiler tarafından beslendiğini göstermektedir. İspanyol mahkemelerinin denizden ulaşan göçmenlerin ivedilikle geri gönderilmesini sınırlandıran kararları ile belirli düzensiz göçmenlerin durumunu düzenlemeye yönelik İspanyol mevzuatı, sosyal medya hesapları ve kaçakçı ağları tarafından “sınırların açıldığı” şeklinde sunuldu. Bu söylentiler, özellikle genç Faslılar arasında kısa sürede kitlesel bir hareketlilik oluşturdu. Fas ve İspanya makamları, geçişlerin organize suç ağları ve yanlış bilgilendirme tarafından teşvik edildiğini savunurken Fas güvenlik güçlerinin ilk saatlerde yeterince müdahale edip etmediği tartışma konusu oldu. Buna rağmen Rabat’ın geçişleri doğrudan organize ettiğini gösteren kesin ve bağımsız bir kanıt henüz ortaya konulmuş değildir.

Sebte ve Melilla'nın coğrafi konumu nedeniyle göç hareketleri, egemenlik ve jeopolitik rekabet tartışmalarıyla yakından ilişkilendirilmektedir. İspanya, bu iki şehri ülkesinin ayrılmaz parçaları olarak değerlendirirken Fas, tarihsel olarak şehirlerin sömürge döneminden kalan topraklar olduğunu savunmaktadır. Aynı zamanda Sebte ve Melilla, Avrupa Birliği’nin (AB) Afrika kıtasındaki tek kara sınırlarını meydana getirmektedir. Bu özellikleri, şehirleri yalnızca İspanya-Fas ilişkilerinin değil Avrupa’nın göç ve sınır güvenliği politikasının da en kırılgan noktalarından biri haline getirmektedir.

Tarihsel benzerlikler

Temmuz 2026’daki gelişmelerin en benzeri Mayıs 2021’de yaşandı. İspanya’nın, Polisario Cephesi lideri İbrahim Gali’yi Kovid-19 tedavisi amacıyla gizlice ülkeye kabul etmesi, Fas’ın........

© Anadolu Ajansı Analiz