Zamanın ruhunu özetleyen, dillere destan “might is right” mottosu …

Farkındasınızdır, dil epeydir savaş dili. Ulusal veya devletlerarası herhangi bir sorunun çözümü için ilk refleks kaba kuvvet, oturup konuşmak değil. Büyüğünden küçüğüne kimse savaş mantığıyla harekete geçmekte ve gücünü güçsüze dayatmakta bir sakınca görmüyor. Bu davranış yeni değil, hatta çok eski. “Güçlü iradesini dayatır, zayıf kaderine razı olur” der Hz. İsa’dan beş asır önce, Peloponez Savaşları Tarihi yazarı Atinalı tarihçi Tukidides.

20. yüzyılda yaşanan iki korkunç savaşın ardından muzaffer devletler güçsüzler ile güçlü devletler arasındaki dengesizliği bir nebze azaltmak muradıyla Birleşmiş Milletler Örgütü’nü kurup, her üye devletin egemen eşitliği ile sınırlarının dokunulmazlığını uluslararası hukukun güvencesi altına alan BM Şartı’nı kabul ettiler. Son seksen yıldır önceki dönemlere oranla ve Soğuk Savaş statükosunun katkısını gözden kaçırmadan, devletlerin boyuna bakılmaksızın meşru oldukları, görece bir savaşsızlık hâli yaşadı dünya.  

O dünya bugün artık yok. BM başta olmak üzere devletlerarası kurumların kökü kurutuluyor. Uluslararası hukuk diye bir kıstas kalmadı. Hâl böyle olunca sorunları konuşarak çözme sanatı diplomasinin de normatif dayanağı kalmadı. Muktedirler kapılarındaki üç-beş kul ve telefon vasıtasıyla savaş açıp savaş kapatıyorlar, sosyal medyanın ışık hızı sayesinde.

Esasen, Trump’ın zırvalarına rağmen savaşın bitirildiği filan yok. Geçen........

© Agos