Merkez bankalarının toplantı tutanakları, çoğu zaman yalnızca piyasa ekranlarında yaşanan bir haber gibi görünür. Oysa o satırların arasında, mutfak masasında oturan bir ailenin gelecek yılki kira bütçesinden tutun da yeni iş kurmayı düşünen bir esnafın kredi hesabına kadar uzanan bir zincir saklıdır. ABD Merkez Bankasının (Fed) son toplantısına ilişkin tutanaklar yayımlandı ve basına yansıyan bilgilere göre bu metinler, yıl sonuna kadar politika faizinde bir artışa daha gidilmesinin muhtemel olduğunu ortaya koyuyor.

Önce eldeki veriyi netleştirelim. Fed, Federal Açık Piyasa Komitesinin 15-16 Eylül'de düzenlenen toplantısına ilişkin tutanakları yayımladı. Politika faizi beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırılarak yüzde 3,75-4 aralığına çıkarılmıştı. Tutanaklar, bu yıl bir faiz artışı daha yapılabileceğine işaret ediyor. Yani henüz gerçekleşmiş bir karar değil, komite içindeki eğilimin fotoğrafı var elimizde. Bu ayrımı kaçırmamak önemli; çünkü tutanak bir niyet beyanıdır, kesinleşmiş bir takvim değildir.

Peki yetkilileri bu yöne iten gerekçeler ne? Tutanaklarda enflasyon risklerinin genel olarak yukarı yönlü olduğu aktarılıyor. Hatta bazı yetkililer son aylarda bu risklerin daha da arttığını kaydetmiş. Burada dikkat çeken bir ayrıntı var: Bazı yetkililer, yapay zeka altyapı yatırımlarının orta vadede toplam talebin toplam arzı aşmasına yol açabileceği, bunun da enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği uyarısında bulunmuş. Kimi yetkililer ise yapay zeka altyapısındaki gelişimin ölçeği ve hızının yukarı yönlü sürpriz yapmaya devam ettiği görüşünü paylaşmış.

Bu tespit, klasik ekonomi ders kitaplarının biraz dışına taşıyor. Normalde bir teknoloji hamlesi, verimliliği artırdığı için fiyatları aşağı çeker diye düşünürüz. Ancak burada anlatılan hikaye farklı bir sırayla işliyor: Devasa veri merkezleri, çip fabrikaları, enerji altyapısı… Bunların hepsi önce talep yaratıyor. Arz tarafı ise —yani bu yatırımların üretime dönüşüp mal ve hizmet fiyatlarını düşürmesi— zaman alıyor. Arada kalan dönemde talep, arzın önünde koşuyor ve fiyatlar yukarı baskılanıyor. Yetkililerin dile getirdiği endişe tam da bu geçiş dönemine işaret ediyor.

İş gücü piyasası tarafında ise tablo daha sakin görünüyor. Tutanaklara göre yetkililer genel olarak iş gücü piyasası koşullarının istikrarlı kalmasını ve işsizlik oranının mevcut seviyelere yakın seyretmesini bekliyor. İş gücü piyasasına yönelik........

© ABC Gazetesi