Mustafa Usta, Dedemin Hüznü romanıyla başladığı dönem, ırmak roman yolculuğunu YILLAR ve YOLLAR'la tamamladı.Usta'nın roman üçlemesi Görele'nin, Görele'nin ilk yerleşimlerinden Çürükeynesi'de 1910'lu yıllardan günümüze Görele'den Türkiye'yi kucaklayan oylumlu bir anlatı örneği. Üçleme toplumsal, tarihsel içeriğiyle okuyucuya gerçekçi, anılara yaslanan duygular, düşünceler, göndermeler, gözlemler sunuyor roman kişileri aracılığıyla.İlk yapıtta DEDE Fazlı'nın kişiliğinde işgal yılları, "muhacirlik", kurtuluşa giden yol ekseninde bir çocuğun birey olarak var oluş savaşımı anlatılmıştı. Ardından "Dede"nin kendini yetiştirmesi, askerliği, askerlik yıllarıyla çakışan genç Cumhuriyet'e karşı kimi eylemler anlatılmış, Fazlı Dede'nin ailesi, meslek edinişi, oğulları, torunları Görele'ye yansıyan Türkiye gerçekliği içinde romanlaştırılmıştı...YILLAR ve YOLLAR Mustafa'nın romanı. Çürükeynesi'nin, Görele'nin, Giresun'un,Trabzon'un, Türkiye'nin romanı. Fazlı Dede'nin torunu Mehmet Usta'nın oğlu Mustafa'nın romanı. Çürükeynesili, Sağlıkköylü bir çocuğun romanı. İlkokulu Sağlık köyünde, Oraokulu, Liseyi Görele Lisesinde, Üniversiteyi Karadeniz Teknik Üniversitesinde bitiren Mustafa Usta'nın romanı.Özyaşam öyküsünden beslenen YILLAR ve YOLLAR 1970'li yıllarda üniversitelerdeoluşan bölünmeler, "kamplaşmalar", "karşıt görüş çatışmaları", "işgaller", boykot lar", engellemeler, "taraf tutmalar"... kimilerde de öldürmelere varan olaylar...Mustafa Usta; yaşadıklarıyla, gözlemleriyle KTÜ özelinde o karanlık, puslu,bilinçsizlik... ortamındaki üniversitelerimizi anlatıyor. Adım adım 12 EYLÜL'enasıl gelindiği, I2 EYLÜL süreci anlatıda somut olaylarla, kişilerle... yansıtılıyor. O yılları Hayrettin GÜNAY, öğrenci, öğretmen yaşantılarıyla, gözlemleriyle, deneyimleriyle yaşadığı için bir anlamda romanda kendimi de buldum bunca kişi arasında. Nice anılarıma döndüm yeniden. "Üç yurtlu "KTÜ. Binici YURT, İkinci Yurt, Üçüncü YURT. Yurtların bölünüşü. Yurtlararası Kavgalar... Üçüncü YURT Kızlar yurdu. Karma... Ötekiler bölünmüş... İki yurt karşılıklı "düşman" görmekte birbirini... Yurt baskınları... Sınav ertelenmeleri...Mustafa Usta, bu ortamdan uzak tutmaya çalışıyor kendini. Bir amacı var onun.Fakülteyi bitirmek, başarılı olmak, düşlerini kurduğu bilimciliğe doğru adım adımyol almak... Çalışmak, bir şeyler bulmak, incelemek, araştırmak, deney yapmak... Kendini çok güç de olsa olumsuzluklardan uzak tutarak alınteriyle, yazarak, inceleyereküreterek binbir emekle doktorluk, doçentlik, profesörlük basamaklarını tırmanış...Türkiye'de, yurtdışında alanıyla ilgili çalışmalar... yüzlerce işçiye ekmek kapısıfabrikalar kurmak...Yıllar ve Yollar bilimden, emekten, doğruluktan başka "hiçbir şeyin" önünde eğilmeyen ilkeli MUSTAFA'nın romanı...Mustafa USTA'nın romanları üstüne yazanlar olacaktır. Yazı yazıldıktan, yayımlandıktan sonra yazar tüm yazılanları, değerlendirmeleri, eleştirmeleri anlayaraksorgulayarak içselleştirmelidir. Yazı varsa sorgulama da eleştirme de vardır...

Roman üstüne çok değişik açılardan yazılar yazılabilir. Kurgu, roman dili, çevre, gerçeklik, kişiler, anlatılan yıllar... tümünün de üstünde gerçeklik, roman gerçekliği... Romanın işlevi. Okuyucuyu yakalama, okuyucunun romanda kendini bulması...Toplumsal, dönemsel romanlarda romanın anlatım başarısından, biçeminden çok dönemin doğru anlatılmasının çok daha önemli olduğunu düşünüyorum... Roman anlatımının bin bir çeşidi var... Önemli olan dönemi iyi anlatmak, doğru anlatmak. Bir anlamda TARİHE kişiler yardımıyla veri sunmak...DEDEMİN HÜZNÜ, YALNIZ YOLCU, YILLAR ve YOLLAR bunu başardı. Önemli, değerli köylümü, koldaşımı kutluyorum... Çürükeynesi'den ne değerler yetişti, ne değerler yetişecek...

© Yeşilgiresun