Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE), OPEC ve içinde Rusya’nın da bulunduğu OPEC üyeliğinden ayrılması genellikle; petrol kotaları üzerinde daha özgür davranma arzusu ile, üzerinden 48 saat geçtikten sonra anlaşılan S. Arabistan’la ‘düşmanlık’ boyutundaki rekabete dayandırıldı…

İki gerekçe de kendi içinde doğruluk payı barındırıyor. Fakat, “BAE bu kararı kendi başına verebilir mi” gibi en basit soru testine sokulduğunda, işin aslının “

OPEC’i parçalama operasyonu

” olduğu anlaşılmalı…

Arkasında ABD ve ikincil olarak İsrail var…

Petrol üretimini ve fiyatlarını koordine/kontrol ederek piyasayı “belirleyen” ülkeler birliğinin tarihsel süreci, II. Dünya Savaşı’nın kurduğu yerleşik düzenin finans-enerji ayağının “petro-dolar imparatorluğu” olduğunu gösterir. İran ve Hürmüz savaşları da, son abluka harekâtı da bunun fonksiyonudur…

O halde, ABD’nin petrol düzenini bizzat “parçalama” girişimi ne anlama gelir?

***

“Petro-dolar nizamı” özellikle son 10 yıldır ağır saldırı altında. Çin ile Rusya’nın hedef tahtasına oturtulmasının kök nedenlerinden biri bu. Çin’in en büyük enerji ithalatçısı, Rusya’nın en büyük enerji ihracatçılarından olması, iki süper gücün hem aralarındaki ilişkilerde hem de BRICS ve ŞİÖ gibi uluslararası kuruluşlar üzerinden doların “dünya parası” statüsünü rendelemeye başlamaları, bunu destekleyecek küresel ulaşım, tedarik zinciri yollarını kurma yatırımları, özel olarak ABD genel olarak Batı için gittikçe ağırlaşan bir yük haline geldi…

Körfez ülkeleriyle birlikte OPEC , daha bağımsız hareket etmeye başladı. Bu da Amerika’yı hızla “enerji üreten ve ihraç eden” ülke konumuna yükselme çabalarını beraberinde getirdi. Başarılı da oldu. Bugün Washington net enerji ihracatçısı ve piyasanın en büyük oyuncusudur. Ama tek başına belirleyici değildir…

İhtiyaç duyduğu piyasaları düzenlemek için attığı ilk adım Ukrayna savaşıydı. Bitmeyen savaş, Avrupa’yı hızla ABD müşterisi haline getirdi ve kazık fiyatlarla gaz, petrol alan bir kıtaya........

© Yeni Şafak