Komşuluk neden millî güvenlik meselesidir?
Millî güvenlik denildiğinde akla sınırlar, silahlı kuvvetler, istihbarat ve savunma sanayii geliyor. Bunların her biri devletin varlığı için vazgeçilmezdir. Ancak günümüzün güvenlik anlayışı artık yalnızca ülkenin dışarıdan gelecek askerî tehditlere karşı korunmasıyla sınırlı değildir.
Deprem, salgın, orman yangını, siber saldırı, kitlesel göç, ekonomik kriz ve dezenformasyon da bir ülkenin düzenini sarsabilir.
Böyle dönemlerde devlet kurumlarının kapasitesi kadar toplumun kendi iç dayanıklılığı da önem kazanır. Birbirine güvenmeyen, ortak hareket edemeyen ve aynı apartmanda yaşadığı insanı tanımayan bireylerden oluşan bir toplum, krizler karşısında daha kırılgandır.
Bu nedenle komşuluk, özlemle hatırlanan eski bir gelenek olmanın ötesindedir.
Komşuluk, ülkenin görünmeyen savunma hatlarından biridir.
İlk müdahaleyi çoğu zaman komşu yapar
Bir afetin ardından profesyonel ekiplerin aynı anda her binaya ulaşması mümkün değildir. Enkaz altındaki kişinin yerini bilen, yaşlı veya engelli vatandaşın hangi dairede yaşadığını hatırlayan ve ilk yardımı başlatan çoğu zaman yakındaki insanlardır.
Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi, sosyal uyumu ve toplum katılımını başarılı afet yönetiminin temel unsurları arasında değerlendiriyor. Afet literatüründe kullanılan "toplum dayanıklılığı" kavramı da bir yerleşim yerinin tehlikeye hazırlanma, darbeyi karşılama ve hayatı yeniden kurma kapasitesini ifade ediyor.
2011 Büyük Doğu Japonya Depremi ve tsunami felaketi sonrasında yürütülen araştırmalar dikkat çekicidir. Mahalle içindeki sosyal bağların afet sonrasındaki toparlanma, ruh sağlığı ve uzun dönemli hayatta kalma sonuçlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Japonya'nın Ofunato kentinde yapılan bir araştırmada, mahalle sakinleri tarafından yönetilen toplum merkezlerine katılanların aile ve çevrelerinin toparlanmasını daha olumlu değerlendirdikleri belirlenmiştir.
Bu çalışmalar komşuluğun her afette hayat kurtaracağını kesin biçimde kanıtlamaz. Ancak aynı sonuca işaret eder:
Afet başlamadan kurulmamış bir ilişki ağını, afet başladıktan sonra birkaç saatte kuramazsınız.
Güvenli sokak yalnızca polisle kurulmaz
........
