ABD – İran ateşkes anlaşmasının analizi ve yansımaları
ABD ile İran, yaklaşık dört aydır süren savaşı sonlandıran ateşkes anlaşmasını geçtiğimiz hafta içinde onaylamıştı. İran ile ABD arasında gündeme gelen bu anlaşma, savaşın gölgesinde başlayan diplomatik sürecin sonucu olarak görülüyor.
Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian küresel deniz taşımacılığını yeniden başlatacak mutabakat zaptını elektronik ortamda imzalamıştı.
Ateşkes anlaşması, Tahran yönetiminin nükleer programı üzerindeki uzun süreli anlaşmazlıkları kalıcı şekilde çözmeyi hedefliyor.İran tarafı, İsrail ordusunun Lübnan operasyonlarını ateşkes anlaşması ihlali sayacaklarını duyurdu.
Bakalım, bu anlaşma kalıcı olabilecek mi? İsviçre’de Pazar günü başlayan müzakerelerin, yol haritasını belirleyeceği düşünülüyordu. Bu bağlamda, yapılan görüşmelerde, ABD ve İran, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşma yönünde ilerleme sağladılar.
Taraflar, Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesi için bir komite ve özel bir mekanizma kurulması konusunda da anlaştı.
Gelin, geçtiğimiz hafta açıklanan 14 maddelik ateşkes mutabakatının ana başlıklarına bakalım..
Savaşın ve askeri operasyonların sona erdirilmesi :Taraflar birbirlerine karşı askeri operasyonları durdurmayı ve güç kullanmaktan kaçınmayı taahhüt ediyor.
Karşılıklı egemenliğe saygı : ABD ve İran birbirlerinin iç işlerine karışmamayı kabul ediyor.
60 günlük nihai anlaşma müzakeresi : Kapsamlı bir nihai anlaşmaya ulaşmak için en fazla 60 günlük müzakere süreci öngörülüyor.
ABD'nin deniz ablukasını kaldırması :ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını aşamalı olarak sona erdirecek.
Hürmüz Boğazı'nın açılması: İran ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamayı taahhüt ediyor.
İran'ın yeniden inşası için ekonomik destek: ABD ve ortaklarının İran'ın ekonomik kalkınması için büyük ölçekli bir finansman planı hazırlaması........
