Bilgi ahlak ve erdem temelli eğitim felsefesi

Türk-İslam tarihinin en değerli eserlerinden biri hiç şüphesiz Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig adlı eseridir. Kitap hem bir siyasetname hem insanı, toplumu ve devleti anlama kılavuzu hem insana yol gösteren muhteşem bir eserdir. 

1070 yılında tamamlanan eser; bilgi, akıl, adalet ve ahlâk kavramlarını merkeze alır; ideal insan ve ideal toplum inşa etme gayesi güder. Aradan geçen 952 yıla rağmen Kutadgu Bilig’deki fikrî derinlik, bugünün eğitim anlayışına ilham olabilecek güçlü bir kaynak niteliğindedir.  Köklerden göklere, idealinin neşvünema bulacağı muhteşem bir eser.

Bugünkü eğitim sisteminin amacı akademik başarı ve meslek edindirmedir; sınav odaklı, test merkezlidir.

Yuva parazitliği yapan ve yumurtasını sığırcık kuşu yuvasına koyan balaban yavrusunun, asıl yavruları yuvadan atması misali sınav odaklı öğretim de kemal kazandıran eğitimi yuvadan atmış; eğitimin insan yetiştirme boyutu geri plana itilmiştir. Değerleri göz ardı eden sistem değersizliği büyütmektedir. Oysa eğitim yalnızca bilgi aktarma süreci değildir; aynı zamanda insanın karakterini, ahlâkını ve toplumsal mesuliyet şuurunu geliştiren insan inşa sürecidir. 

Kutadgu Bilig, eğitimi erdemli insan yetiştirme çabası olarak görür.

Kutadgu Bilig’te “bilig” kavramı, kuru bilgi yığınını ifade etmez. Kuru bilgi ile malumatfuruş insan yetişir. Yusuf Has Hacip bunun yerine akıl, hikmet ve ahlâkla bütünleşmiş bilgiyle mücehhez insan yetiştirmeyi hedefler. 

Kutadgu Bilig’e göre bilgi, insanı yükselten........

© Yeni Akit