Mevsimlik işçiler veya geçici işçilerin durumu nedir?
www.yildirimkoc.com.tr
İş yerlerinde çok sık rastlanan ve toplu iş sözleşmelerinde bir ölçüde ele alınan bir konu, mevsimlik veya geçici işçilerin durumudur.
Bazı işler geçici niteliktedir. Örneğin, şeker fabrikalarında kampanya döneminde yapılan iş geçici niteliktedir. Yaz aylarında ormanlarda yangınla mücadele işçisinin yaptığı iş de geçicidir. Bir salça fabrikasında domates alım ve işleme sezonunda veya bir tütün işleme işyerindeki iş de belirli bir süreyle sınırlıdır. Bu tür durumlarda, ya belirli süreli iş sözleşmesiyle işçi çalıştırılabilir, ya da genellikle 6 ayı geçmeyecek bir süre için belirsiz süreli iş sözleşmesiyle işçi alınır. Eğer bir yıl çalıştırılan işçinin daha sonraki yıllarda da çalışmaya devam etmesi bekleniyorsa, belirsiz süreli iş sözleşmesi yapılır ve işçinin çalışmadığı dönemlerde iş sözleşmesi sona erdirilmez, askıya alınır. İşçinin çalışması 6 ayı geçmediği için mevsimlik işçi iş güvencesinden yararlanamaz. İş sözleşmesi sona erdirilmediği (askıya alındığı) için de 2 haftalık ihbar tazminatı ödenmez. Genellikle yapılan budur. Bu işçiler, mevsimlik işçi veya geçici işçi olarak nitelendirilir.
Toplu iş sözleşmelerinin bir bölümünde mevsimlik işçilerin de çalıştıkları süreyle orantılı olarak yan ödemelerden yararlanabileceğine ilişkin hükümler vardır.
Mevsimlik işçi, iş sözleşmesinin askıda olduğu bir dönemde bir başka işkolundaki bir işyerinde ücretli olarak çalışırsa, sendika üyeliği kendiliğinden sona erer. Bir sonraki sezonda mevsimlik iş için işyerine döndüğünde, toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmesi için yeniden üyelik işlemini yapması gerekmektedir.
Mevsimlik veya geçici işçilerin durumuyla ilgili olarak bazı toplu iş sözleşmelerinde aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır.
“Daimi işlerde, muvakkat işçi çalıştırılamaz ve zincirleme hizmet akdi yapılamaz. Ancak, iki aydan fazla süreli izinli ve devamsız olan işçiler ile ihtiyat askerliğine gitmiş işçilerin yerine, izin veya devamsızlık süresi ile bağımlı olarak ve ayrıca mevsimlik imalat ve mubayaa işlerinde çalıştırılmak üzere muvakkat işçi alınabilir.” (Teksif – Yeşim Tekstil, 2008-2010)
“İşveren 100 kişiyi aşmamak kaydı ile geçici süreli ve kadrosuz işçi çalıştırabilir. Bu işçiler toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalanamaz. Bu işçilerin işe giriş ve çıkışları sendikaya bildirilir.” (Ağaç-İş – Adel Kalemcilik, 2016-2018)
“Tahmil tahliye gibi işlerde ve acil durumlarda devamlılık arzetmeyen işler için yılda en fazla 4 (dört) ay süre ile geçici veya mevsimlik işçi çalıştırılabilir. Bu işçiler üretimdeki devamlı kadrolarda çalıştırılamazlar. 4 ay süreyi aşan geçici veya mevsimlik işçiler, bu sözleşmenin yararlanma maddesi hükmüne uygun olarak sözleşmeden yararlanabilirler.” (Türk Metal – MKE,........
