ALİ ŞÎR NEVÂYÎ, ARİF NİHAT ASYA VE MEHMET KAPLAN

Prof. Dr. Ahmet SEVGİ

Yazarlık hayatımda kendime görev addettiğim konulardan biri de Türk diline ve Türk kültürüne olan hizmetlerinden dolayı milletimizi ayakta tutan sütunlar olarak gördüğüm şair ve yazarlarımızı hiç olmazsa doğum ve ölüm yıldönümlerinde anmak ve hayır dua ile yâd edilmelerine vesile olmaktır. 20 yıldan beri hep bunu yapmaya çalışıyorum.

Dün, Ocak ayında vefat eden kültür ve sanat adamlarımızın kimler olduğunu incelerken Ali Şîr Nevâyî (ö. 3 Ocak 1501), Arif Nihat Asya (ö. 5 Ocak 1975) ve Mehmet Kaplan (ö. 23 Ocak 1986) dikkatimi çekti. Aslında her birisi için ayrı bir tanıtma yazısı yazılması gereken bu millî değerlerimizi bari ay çıkmadan topluca analım istedim.

Ali Şîr Nevâyî ve Kalem

Evliya yahut büyük zevat hakkında anlatılan menkıbeler tarihî bir vesika olmamakla beraber, bence toplumun o kişilere biçmiş olduğu değeri göstermesi bakımından önemlidir. Meseleyi böyle çerçeveledikten sonra Ali Şîr Nevâyî hakkında anlatılan bir rivayeti aktarmak istiyorum:

“Rivayete göre Ali Şîr Nevâî (1441-1501) ile Sultan Baykara (1430-1505) çocukluklarında sınıf arkadaşıymışlar. Hocaları bir gün onlara “kılıç” ve “baş” resmi çizip vermiş ve yorumlamalarını istemiş. Ali Şîr Nevâî, “akıl” ve “bilgelik”e dair bir gazel yazıp getirmiş. Hüseyin Baykara ise “kılıç” ve “savaş” hakkında bir methiye yazmış… Yorumları inceleyen hoca, gökyüzüne bakarak “güneş”i Ali Şîr’e, “kara bulut”u da Hüseyin Baykara’ya gösterip Ali Şîr Nevâî’ye “âferin”, Hüseyin Baykara’ya da “heyhât” demiş” (Bkz. Selma Ergin: Ali Şîr........

© tarihistan.org