Uzun bir süredir ama en çok da İstanbul’a geldikten sonra, yani son 10 yılda uğraştığım, en çok yazdığım, ailelerin ve çocukların abartılı uygulamalardan, tedavilerden korunması (dördüncül koruma olarak da biliniyor) için çaba gösterdiğim konuların başında erken ergenlik geliyor.

Bu konuda kendi klinik gözlemlerimizi, uluslararası toplantılarda edindiğimiz deneyimleri, yayınlanan araştırmaları ve klinik rehberleri harmanlayarak uzun süredir uyguladığımız ve gereksiz tetkik ve tedaviden kaçınma üzerine kurulu bir klinik tutum, yaklaşım, yordam geliştirdik ve bunu yayınladık.

Hem yazdığımız uyarı yazılarının etkisi hem de ailelerin birbirlerine aktardıkları deneyimler sayesinde kliniğimiz erken ergenlik nedeniyle tedavi başlanan çocuklar için ikinci görüş alınan bir merkez olarak tanındı ve şimdiye kadar yaklaşık 100 çocukta önerilen erken durdurucu ilaç uygulaması yerine izlemeyi tercih ettiğimizi söyleyebilirim. 

Bunu yaparken klişelere dayalı ilaç başlama kolaylığı yerine, ergenlik fizyolojisine mümkün olduğu kadar az müdahale ederek, zor ya da riskli olanı seçtiğimizi biliyorduk. Neyse ki, bu yaklaşımın doğru olduğunu gösteren çok sayıda geri bildirim aldık.

Geçen hafta ise, bizi sevindiren, okurken kendi düşüncelerimizi bulduğumuz çok önemli bir erken ergenlik kılavuzu yayımlandı ve bu yazıyı da o kılavuzu özetlemek ve selamlamak için yazmak istedim.

Amerikan Endokrin Birliği Erken Ergenlik Kılavuzu 2026: 10 soru, 10 cevap

Santral erken ergenlik klasik olarak kızlarda 8 yaşından, erkeklerde 9 yaşından önce hipotalamo-hipofiz-gonad ekseninin aktive olması olarak tanımlanmaktadır. Ancak son yıllarda dünyanın birçok bölgesinde puberte başlangıç yaşının öne kaydığı görülmektedir. Bu nedenle geçmişte "erken ergenlik" kabul edilen bazı çocukların aslında normal varyasyon içinde yer alabileceği düşünülmektedir. Kılavuzun temel amacı bu değişen epidemiolojiyi dikkate alarak gereksiz inceleme ve tedavileri azaltmaktır. Bir başka söyleyişle bu yeni kılavuz, erken ergenlik tanı ve tedavisinde daha seçici ve daha az müdahaleci bir yaklaşım önermektedir.

Klinik uzmanlardan oluşan çok disiplinli bir grup, kılavuz metodolojisi ve sistematik literatür taraması alanındaki uzmanlarla birlikte, erken ergenlik tanı ve tedavisiyle ilgili 10 klinik soruyu ele almış ve bu sorulara ayrıntılı olduğu kadar açık cevaplar vermişlerdir.

Bu kılavuzun........

© T24