7 Ağustos 2026'da Mekke'de Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”na dair haber ve bilgileri oturdum inceledim.

Anlaşma Mekke'deki Al-Safa Sarayı'nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalandı.

Anlaşmanın Resmî İngilizce adı: Makkah Joint Defence Agreement Türkçe karşılığı ise Mekke Ortak Savunma Anlaşmasıdır. Bu anlaşma Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanmış dolayısıyla da bahse konu anlaşmanın tarafı bu üç ülkedir.

Anlaşmanın temel amacı, üç ülke arasında kolektif caydırıcılık ve savunma işbirliğini kurumsallaştırmak olarak belirtiliyor.

Anlaşmanın kamuoyuna açıklanan en kritik maddesi şudur:

“Üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, üçüne birden yapılmış saldırı olarak kabul edilecek.”

Bu hüküm NATO Antlaşması'nın 5. maddesine benzer bir kolektif savunma mantığı oluşturuyor. Ancak ben bu anlaşmanın NATO'nun 5. maddesinin getirdiği koşulları bire bir içerdiğini düşünmüyorum! Düşünmüyorum çünkü; mevcut açıklamalarda saldırıya uğrayan ülkeye otomatik olarak asker gönderme, savaş ilan etme veya belirli bir askerî karşılık verme yükümlülüğünün ayrıntıları açıklanmış değil.

Şu ana kadar yayımlanan ortak açıklamalardan anlaşmanın temel hükümlerini şöyle sıralayabiliriz:

Bir........

© Sonsöz