Her taraftan gayblarla çevrili bir hayattayız. Gayb konusunun tartışmalı meselelerinden biri, “mugayyebât-ı hams” meselesidir. Lokman suresinin 34. ayetinde geçen beş husus, Hz. Peygamber tarafından “Gaybın anahtarları” şeklinde nitelendirilmiş[1] ve bu niteleme kültürümüzde “muğayyebat-ı hams” tabirine temel teşkîl etmiştir.[2]

İlgili ayet şöyledir:

“Kıyametin ilmi Allah katındadır. Yağmuru o indirir. Rahimlerde olanı bilir. Hiç kimse yarın ne kazanacağını bilmez. Hiç kimse nerede öleceğini de bilmez. Şüphesiz Allah Alîm’dir - Habîr’dir (her şeyi bilir, her şeyden haberdardır).”[3]

Bu beş hususu,

1. Kıyametin ilmi

2. Yağmurun yağışı

3. Ceninin keyfiyeti

4. Kişinin yarın ne kazanacağı

5. Kişinin nerede öleceği

şeklinde özetleyebiliriz. Bu beş husustan 1, 4 ve 5. maddelerde herhangi bir ihtilaf söz konusu değildir. Hiç kimse, “bu hususları biz de biliyoruz. Öyleyse bunlar gayb değildir” diyemez.

“Yağmuru O indirir” ve “Rahimlerde olanı bilir” hususları ise, “Acaba bunlar mutlak gayba dâhil midir, yoksa izâfî gayb sınırı içinde midir? Yani bunları sadece Allah mı bilir? Yoksa bazı insanlar da bilebilirler mi?” şeklinde değerlendirmelere konu olmaktadırlar.

Bu tartışmaların sebebi, günümüzde hayli gelişen hava tahmin aletleriyle hava durumunun önceden az çok tahmin edilmesi; röntgen ışını ve ultrason aletiyle ana rahmindeki ceninin kız veya erkek olduğunun önceden bilinmesidir. Bu aletler bulunmazdan ve bilinmezden evvel müfessirler, bu iki hususu “mutlak gayb” şümulünde değerlendirirken, günümüzde bazı araştırmacılar “bunların izâfî gayba dâhil olup bilinebileceğini” söylemekte ve “Gaybın anahtarları beştir, onları ancak Allah bilir”[4] hadisini de “sahih değildir” gerekçesiyle reddetmekte bir beis görmemektedirler.[5]

Bu meselede, şu noktalara temas etmekte fayda mülahaza ediyoruz:

1- “Yağmuru O indirir” ayeti yağmurun nüzulünü Allah’a nisbet etmektedir. Yoksa ayetin manası “Yağmurun ne zaman yağacağını O bilir” değildir. Bazı müfessirler ayetin açıklanmasında “Yağmurun ne zaman yağacağını ancak Allah bilir” demeleri üzerine, bu mana halk arasında şöhret bulmuştur.[6] Demek bu noktada gelen itiraz, ayete değil ayetin tefsirine bir itirazdır.

2- Sun’i bombalarla yağmur yağdırma teşebbüsleri “yağmuru insanlar da yağdırabiliyor” anlamına gelmez. Bu tür teşebbüsler, yağmurun oluşması için gerekli kanunları bulup, onlardan istifade etmeye çalışmaktan ibarettir. Yoksa hiç yoktan yağmur indirmek değildir. Kaldı ki, büyük bir riski de olduğundan kolay kolay teşebbüs edilememektedir.

3- Meteoroloji uzmanlarının yaptığı, atmosferde meydana gelen şartları tesbît edip tahminde bulunmaktır. Dolayısıyla, bu tesbît gaybda olanı tesbît değil, şehadete çıkmış olanı göstermektir. Bunun bir benzerini asırlardır romatizmalı kişiler de yapmakta, bunlar bir gün önceden yağmurun geleceğini hissedebilmektedir.

4- Ayet, yağmurun belli bir kanuna bağlanmadığını gösterir. Onun bağlandığı kanuna, her an değişmeye........

© Risale Haber