FÖŞ-YORUM: Stagflasyon sinyalleri: Üretim daralıyor, tüketim direniyor, enflasyon baskısı sürüyor
Türkiye ekonomisinde sanayi üretiminin üst üste iki ay daralması ve ticaret hacmindeki zayıf seyir, üçüncü çeyrekte büyümenin ciddi biçimde yavaşladığına işaret ediyor. Perakende satışlar direnç gösterirken, üretim ve yatırım mallarındaki gerileme ekonomideki dengesizliği artırıyor. PA Turkey analizine göre, üretim ile tüketim arasındaki ayrışma enflasyon baskılarını canlı tutarken, ekonomide stagflasyon riski giderek belirginleşiyor.
Sanayi üretiminde üst üste ikinci ay daralma
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ağustos ayına ilişkin verileri, sanayi sektöründeki zayıflığın devam ettiğini ortaya koydu.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi, ağustosta bir önceki aya göre %1 geriledi. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık üretimde ise %1,9 düşüş kaydedildi.
Temmuz ayında da aylık %0,9 daralan sanayi üretiminin ağustosta yeniden gerilemesi, üçüncü çeyrekte sanayi faaliyetlerinin ivme kaybettiğini gösterdi.
Banka ve aracı kurum ekonomistlerinin değerlendirmeleri, üretimdeki zayıflığın belirli sektörlerle sınırlı olmadığını, imalat sanayisinin farklı alanlarına yayıldığını ortaya koyuyor.
Savunma sanayisi bağlantılı üretimde sert düşüş
Ağustos verilerindeki en dikkat çekici gelişmelerden biri, savunma sanayisi ağırlığının yüksek olduğu diğer ulaşım araçları imalatında yaşandı.
Bu sektörde üretim aylık !,8 gerilerken, söz konusu düşüşün toplam sanayi üretimine yaklaşık 0,8-0,9 puanlık negatif etkisi olduğu hesaplandı.
Ancak ekonomistlere göre sanayideki zayıflığı yalnızca bu sektördeki dalgalanmayla açıklamak mümkün değil.
Özellikle yatırım malları ve makine üretimindeki gerileme, sanayi sektörünün genelinde daha derin sorunlar bulunduğuna işaret ediyor.
Sermaye malı ve makine üretimindeki düşüş yatırım görünümünü zayıflatıyor
Sanayi üretimindeki gerilemenin en önemli göstergelerinden biri sermaye mallarında görüldü.
Ağustos ayında sermaye malı üretimi aylık %3,3, yıllık %5,1 azaldı.
Makine ve ekipman imalatında ise aylık %7,6, yıllık ,9 düşüş kaydedildi.
Bu veriler, yalnızca mevcut üretim faaliyetlerinde değil, gelecekteki üretim kapasitesini destekleyecek yatırımlarda da zayıflık yaşandığını düşündürüyor.
Buna karşılık bazı sektörlerde üretim artışı görüldü. Motorlu taşıt üretimi aylık %5, bilgisayar, elektronik ve optik ürünlerin imalatı %5,7 yükseldi.
Yüksek teknoloji ürünleri imalatında da aylık %4,8, yıllık ,5 artış gerçekleşti.
Ancak bu........
