Marks’ın sık kullandığı Latince söz var:

-“Asinus asinum fricat.”

“Eşek eşeği kaşır” demek... Türkçedeki meali daha anlaşılır: “Sen beni öv, ben de seni öveyim!”

Marks bu sözü bazı iktisatçılar için söyledi…

Ama onun alaycılığı iktisat bilimine değildi. Nitekim Adam Smith ve David Ricardo gibi kapitalizmin ilk büyük iktisatçılarına değer verdi. Aynı düşüncede olduğu için değil; üretimin, ücretin, kârın ve rantın ardındaki gerçek ilişkileri anlamaya çalıştıkları, sermaye ile emek arasındaki çıkar çatışmalarını görmezden gelmedikleri için…

Fakat Marks’a göre kapitalizm büyüdükçe iktisat düşüncesinde önemli kırılma yaşandı: Krizler artıyor, işçi sınıfının sefaleti görünür hale geliyor, sermaye ile emek arasındaki çatışma sertleşiyordu...

Buna rağmen bazı iktisatçılar bu çelişkilerin nedenlerini araştırmak yerine, kapitalizmin aslında “uyumlu doğal düzen” olduğunu söylüyordu…

Marks’ın özellikle hedef aldığı isimlerden biri 19’uncu yüzyıl Fransa’sında serbest piyasanın en güçlü savunucularından iktisatçı Frederic Bastiat oldu...

Marks’a göre onun gibi iktisatçılar, kapitalizmin yarattığı gerçek sorunları açıklamak yerine sistemin savunmasını yapıyor, birbirlerinin teorilerini överek bu düşüncelere “bilimsel itibar” kazandırıyordu…

Gerçeğe bakmak yerine birbirini alkışlayan iktisatçıları Marks hep küçümsedi…

Türkiye’de ekonomik krizi anlatanların önemli bölümü faturayı doğrudan AKP’ye kesiyor…

Elbette iktidarın; yanlış ekonomi politikalarının, kurumları zayıflatmasının, hukuku aşındırmasının ve yönetimindeki keyfiliğin ağır bedeli var. Ama........

© Nefes