Bugün size pek çoğunuzun adını belki de ilk kez duyacağınız Çinli bir filozoftan bahsetmek istiyorum: Tongdong Bai… Beni heyecanlandırmasının sebebi ona tamamen katılmam değil… Tam tersine… Bazı söylediklerine “evet, ben de yıllardır bunu anlatmaya çalışıyorum” derken…

Bazı söylediklerine ise “işte burada ayrılıyoruz arkadaş” diyorum...

Bai, Konfüçyüs ve Mencius geleneğinden hareketle çok önemli sorular soruyor:

“İnsanların eşit olması ne demektir?.. Herkes aynı derecede bilgili midir?.. Aynı tecrübeye, aynı muhakeme gücüne, aynı siyasal birikime mi sahiptir?..”.

Kendi sorusuna, “tabii ki hayır” cevabını verdikten sonra “ama” deyip devam ediyor, “insanların yetenekleri ve bilgileri farklı olsa bile, insan olarak değerleri eşittir…”.

Buraya kadar benim hiçbir itirazım yok… Hatta benim yıllardır “tam eşitlik değil, en az eşitsizlik” derken anlatmaya çalıştığım düşünceyle önemli ölçüde örtüşüyor…

Ben hayatımın hiçbir döneminde insanların servetlerinin eşitlenmesini teklif etmedim…

“Herkes aynı arabaya binsin, aynı evde otursun, aynı parayı kazansın” demedim...

Benim derdim başka: “fakir bir ailenin çocuğu hayata üç sıfır yenik başlamasın… Zengin bir ailenin çocuğu da daha doğduğu gün final maçına çıkmış olmasın…”.

İşte benim sosyalistliğim........

© Nefes