Kuran’ı kimlerin anlayabileceği Bakara Suresinin 3. ayetinde şöyle tarif edilmeye başlanıyor:

اَلَّذ۪ينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُق۪يمُونَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَۙ

“Onlar görünmeyene inanır, namazı temel kurar, verdiklerimizden iyiliğe harcar.”

Gayba imana, elle tutulmaz, gözle görülmez kavramlara inanmaya, soyut düşünmek diyoruz. Görmeden, dokunmadan, beş duyuyla kesinleştirmeden inanmak, soyut düşünmek, mantıksal çıkarımlar yapmaktır.

Bugün çocuksu bir bilmişlikle koca koca adamların utanmadan sıkılmadan “inanmak ve bilmek ayrı şeylerdir, biri dini diğeri bilimi ilgilendirir” tarzı anlamsız, temelsiz kaçış önermeleri, iki kafalı teslimiyetçi yaklaşımları, “sizinle baş edemiyorum ey kafirler, kültürel dinimi bana bırakın da bari evde borum ötsün” diz çökmeleri, dilbilimsel, semantik değer taşımamaktadır. İnanmak, bilmek, düşünmek ayrık kavramlar değildir. İnanmak, iman etmek, bir şeyden emin olmaktır; ancak kuvvetli bulgular, kanıtlar olduğu zaman oluşur.

Kuvvetli bulgular, kanıtlar, beş duyuyla algılandığında kolay elde edilebilir. Ancak insanın en önemli özelliği beş duyu olmadan zihin faaliyetleriyle düşüncesinde kesinlik kazanmasıdır. Eliyle tutmadan da karşılaştırmayla, geçmiş deneyimleriyle, aklındaki diğer verilere dayandırarak bir şeyin doğruluğu konusunda kesin bir kanaat oluşturabilir. Soyut düşünmek, akletmeye dayalıdır. Akletmek de Kuran’da sıkça vurgulanan ana mekanizmadır.

Soyut düşünebilme yeteneği Kuran’ı anlamanın en temel, ilk şartı. Yaşamında sürekli Allah’la yakınlaşmayı inşa etmek, salâtın ikamı, kendisine Allah tarafından verilenlerin iyilik uğruna, dava uğruna harcanması, rızkın infâkı, bunun üzerine kurulu devamıdır. Çünkü gayba inanmadan neye salât edecek? Gayba inanmadan neden yeni araba alacağı, lüks lokantada yiyeceği güzel paracıklarını yetimhaneye, elâlemin eğitimine, savunma sanayii girişimine harcayacak? Diğer ayette........

© Mir'at Haber