İNSANIN RABBİ İLE İLİŞKİSİNİN MAHİYETİ

Giriş: İlişkilerin Temel Ekseni

İnsan varlığı, ontolojik ve sosyal düzlemde dört temel ilişki biçimiyle tanımlanır: insanın kendisiyle, doğayla, diğer insanlarla ve en temelde Rabbiyle olan ilişkisi. Bu dörtlü yapı içerisinde Rab ile kurulan bağ, diğer tüm ilişkilerin mahiyetini belirleyen merkezî bir role sahiptir. Kişinin Yaratıcısıyla kurduğu ilişkinin niteliği, onun doğaya bakışından kendine dönük öz-farkındalığına kadar her alanı doğrudan etkiler. Bu nedenle, varoluşun anlamlandırılmasında ilk adım, “Rab” kavramını ve bu kavramın insan hayatındaki izdüşümlerini doğru bir idrakle kavramaktır.

I. Rabbin Hüviyeti ve “Ben”liğin Tezahürü

İlahî olanla kurulan bağda “Rab” sıfatı, ulûhiyetin rububiyete dönüştüğü, yani yaratıcının varlıkla doğrudan temas kurduğu boyutu temsil eder. Rab; sadece yaratan değil, aynı zamanda büyüten, besleyen, terbiye eden, rızıklandıran ve nihayetinde hüküm(mükâfat ve ceza) verendir. Allah’ın zatı gayb olsa da, isim ve sıfatları üzerinden bir “hüviyeti” ve şahsiyeti mevcuttur; bu şahsiyet varlık üzerinde tecelli ederek insanın O’nunla bir diyalog kurmasını sağlar.

İnsan için bu ilişki, mutlak bir gücün karşısında olduğunu fark etmekle başlar. Rab, kendisine inkârla yaklaşana dahi imkânlarını kısıtlamayan, adaleti ve merhameti senkronize bir şekilde sunan muazzam bir yapıya sahiptir. Bu farkındalık, insanda “haşyet” denilen derin bir saygıyı tetikler. Buradaki korku (havf), sadece bir cezadan kaçınma değil, aksine “incitmekten ve O’na saygısızlık etmekten korkmak” anlamına gelen bir nezaket ve zarafet içermektedir.

II. İki Temel Vasıf: Tevazu ve Hamd Üzere Olmak

İnsanın Rabbiyle olan bağını şekillendiren iki temel kavram ‘tevazu’ ve ‘hamd’dir. Bu iki kavram insan hayatını doğru bir........

© Mir'at Haber