'Araç mesajdır' teorisini hiç duydunuz mu?

Hani televizyonlardan, sosyal medyadan yayınlanan içeriklerle bilinçaltımıza bir şeyler gönderiyorlar deniyor ya; Marshall McLuhan diyor ki, ''bırak kardeşim içeriği, zaten televizyonun kendisi başlı başına bir mesaj''

He kitle iletişim aracı kendi toplumunu oluşturdu. Gazete, radyo, televizyon ve günümüzdeki sosyal medya gibi araçların her biri toplumu dönüştürdü. Muhtemelen yapay zekadan sonra yeni bir dönüşümle karşı karşıya kalacağız.

Örneğin; radyo dinleme toplumunun, televizyon ise izleme toplumunun ortaya çıkmasına vesile oldu. Televizyon toplumunda insanlar haber veya film saati için beklemek zorundaydı. Ayrıca neye izleyeceklerine karar verme hakkına sahip değillerdi. Onların hangi haberi göreceği ya da hangi filmi izleyeceğine karar veren televizyonun yayın koordinatörleriydi. Üstelik bu toplum sabırlıydı. Ekran başından kalkmadan saatlerce bir programı izleyebiliyordu. Hayat da yayın da daha yavaş akıyordu.

Sonra internet ortaya çıktı. İnsanlar haberler için akşam 7'yi beklemek zorunda değildi. İstedikleri an habere ulaşmaya başladılar. Bu, internet haber sitelerinin altın çağıydı. Arama motorundan, sosyal medyadan, uygulamalardan şurdan burdan tık yağıyordu sitelere, ancak bu durum uzun sürmedi. Altın çağ yerini bir sonraki aşamada gümüşe, şimdilerde ise bronza bıraktı. Bu hızlı düşüşün sebebi sosyal medyaydı.

Sosyal medya ile beraber '45 saniyelik toplum' ortaya çıktı. Akıllı telefonların ve sosyal medyanın güç birliği ile oluşturduğu 'sürekli kaydırma' ekseninde insanların artık 45 saniyeden uzun içeriğe tahammülü kalmadı. Yine bu toplum, haberi de eğlenceyi de sosyal medya üzerinden tüketir hale geldi. Böyle bir ortamda linke tıklayıp haber sitesine gitme alışkanlığı tarih oldu. Bir haber sitesini açıp bakmak ise küçük bir azınlığa has bir alışkanlık halini aldı.

İnsanlar haksız da sayılmaz. Bir yerde sel mi oldu? Anında sosyal medyada. Memleketi ilgilendiren bir karar mı alındı? O da sosyal medyada. Hatta bakanlar, vekiller, kurumlar bile açıklamalarını sosyal medyadan yapıyor.

Böyle bir teknolojide insanlar bırakın haber sitesine gitmeyi; X'ten çıkıp Instagram'a bile girmiyor. İhtiyaç duymuyor çünkü...

Bu mesele 'haber sitelerinin tıkları neden çakıldı' sorusunun da cevabı... Kullanıcı alışkanlıkları değişti. Sosyal medya, bir kitle iletişim aracı olarak toplumu dönüştürdü.

Sosyal medyanın haber sitelerindeki tıklamaları ve televizyondaki........

© Milat